Akademik Veri Yönetim Sistemi
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026
Bu
araştırma ile Yozgat ili merkezinde görev yapan okul öncesi öğretmenlerin
yabancı cismin neden olduğu solunum yolu tıkanıklığı konusundaki bilgi
düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tipte planlanan araştırmanın
evreni Yozgat il merkezinde görevli okul öncesi öğretmenlerden oluşmaktadır.
Araştırmanın örneklemi, Yozgat merkezdeki anaokulları ve ilköğretim düzeyi
eğitim veren okullarda görev alan okul öncesi öğretmenleridir. Bu araştırma
Yozgat ilinde yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiş olup,
araştırma için katılımcılardan sözel onay alınmıştır. Katılımcılara 10-15
dakika arasında süre verilerek anketi doldurmaları beklenmiştir. Gönüllü
katılım ile sürdürülen araştırma da okul öncesi öğretmene ulaşılamama,
araştırmaya katılmak istememe ve eksik yanıtlama durumlarında o kurumda yer
alan okul öncesi öğretmeni araştırma grubuna dahil edilmemiştir. Araştırmanın
etik uygunluğu için Yozgat Bozok Üniversitesi Etik kurulundan 14.05.2025 tarih
25/16 Karar No ile onay alınmıştır. Anket uygulaması için ise
MEB.TT.2025.026800 başvuru no ile Yozgat İl Milli Eğitim Müdürlüğünden izin
alınmıştır. Katılımcıların her birine demografik özellikleri (eğitim durumu,
cinsiyet, yaş vb.) belirlemek için demografik soru formu, geçmiş deneyimlerini
belirlemek için görüş formu ve yabancı cisme bağlı solunum yolu
tıkanıklıklarında yapılacak uygulamalara ilişkin soru formu uygulanmıştır.
Anketler her bir okula en az iki ziyarette bulunularak toplanmıştır. Sorulara
verilen doğru cevaplar bir puan üzerinden değerlendirilerek uygulanan her bir
anketin bilgi düzeyi puanı hesaplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket
programı (istatistik programı) kullanılmıştır. İstatiksel analizlerde
tanımlayıcı istatistikler için yüzde, frekans kullanılmıştır. Analizlerde,
Kolmogorov-Smirnov testi sonucunda veriler normallik koşulunu sağlanamamıştır
(p<0.05). Bağımsız değişkenler arasındaki fark Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis-H testi ile belirlenmiştir.
Araştırma anket sorularının oluşturulmasında literatürdeki çalışmalardan
faydalanılmıştır (ÇİLYAD, 2010; European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2021)
Araştırmada,
75 öğretmene ulaşılmış olup, katılımcıların yaş ortalamasının 36,02 ± 5,5
olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin %78,7’si evli, %74,7’si çocuk sahibi
olup, çalışma yılı ortalaması 11,24 ± 5,7’dir. Araştırmanın sonucunda, okul
öncesi öğretmenlerinin hava yolu tıkanıklıkları konusundaki bilgi düzeyinin
yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin %49,3’ü
bilgi düzeylerini yetersiz olarak değerlendirmiş olup, elde edilen bilgi puanı
ortalaması 13,01 ± 5,3’tür. Öğretmenlerin %81,3’ü konu ile ilgili eğitim talep
ettiklerini ifade etmiştir. Demografik değişkenlere göre (yaş, eğitim durumu,
çalışma yılı) bilgi puanları karşılaştırılmasında elde edilen sonuç
istatistiksel olarak anlamlıdır. Araştırmaya dahil olan okul öncesi
öğretmenlerin toplam çalışma yılına göre yabancı cisim çıkarımı konusunda
eğitim talep durumları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır.
Sonuç
olarak, öğretmenlerinin solunum yolu tıkanıklığı konusunda bilgi düzeylerinin
yeterli olmadığı belirlenmiş olup, öğretmenlerin de solunum yolu tıkanıklığı ve
müdahale konusunda eksikliklerinin farkında olduğu, konu ile ilgili eğitim
talepleri ortaya çıkmıştır.
Öğretmenlerin
bilgi düzeyinin çocuk sağlığını korumada etkili olduğu düşünüldüğünde,
çocuklarda karşılaşılma ihtimali olan solunum yolu tıkanıkları konusundaki
bilgi düzeyinin değerlendirilmesi konu üzerinde farkındalık oluşturmuştur.
Ayrıca araştırma sonuçları literatüre ve daha sonra yapılacak çalışmalara da
kaynak teşkil edecektir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda okul öncesi
öğretmenlerine solunum yolu tıkanıklarında ilkyardım eğitimleri, heimlich
manevrası uygulaması konusunda farkındalık seminerleri düzenlenmesine, hizmet
içi eğitim planlamasının yapılmasına, okulu öncesi dönemde solunum yolu
tıkanıklıkları ile ilgili eğitim
modüllerinin oluşturulması önerilmektedir.