Akademik Veri Yönetim Sistemi
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026
Çalışmada, ilk ve acil yardım
programı (AABT/İAY)öğrencilerinin-paramediklerin
mesleklerine yönelik sahip olduğu zihinsel imgeleri/algıları metafor tekniği
ile belirlenmiştir. Nitel araştırma yöntemi kullanılan tanımlayıcı tipte bir
çalışmadır. Bu çalışmanın evrenini,
Yozgat Bozok Üniversitesine kayıtlı ilk ve acil yardım programında (AABT/İAY)
eğitim öğretim süreci devam eden öğrenciler (n=168) oluşturmaktadır. Çalışmada
evrenin tamamına ulaşma hedeflendiğinden örneklem alınmamıştır. Çalışma kapsamına sadece Yozgat Bozok
Üniversitende eğitim- öğretime devam eden öğrencilerin alınmasının nedeni;
araştırmacıların veri toplanacak bireylere kolay ulaşılabilmesinin
sağlanmasıdır. Gönüllü katılım ile sürdürülen çalışma da öğrenciye ulaşılamama,
eksik yanıtlama, üretilen metaforun nedeninin metaforla uyuşmaması, üretilen
metaforun nedeninin açıklanmaması durumlarında olan öğrenciler (n=8) çalışma
grubuna dahil edilmemiştir. Çalışmanın uygulanması
için Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörlüğü’nden 28.05.2025-E-99219772-044-319061
sayılı yazı ile anket uygulama izni ve 14.05.2025 tarih 25/17 karar no ile etik
kuruldan izin alınmıştır. Araştırmaya 160 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların her birine demografik özellikleri
belirlemek için demografik soru formu ve açık uçlu bir soru yönlendirilmiştir.
Kendi meslek algısına yönelik bir metafor oluşturması ve ürettiği metoforun
gerekçesini açıklaması beklenmiştir. Katılımcılara “’İlk ve acil yardım
teknikeri(Paramediği) bir imgeye/şekle benzetecek olsanız benzeteceğiniz
imge/şekil ne olurdu? sorusu sorularak ‘’Paramedikler ….....’ya benzer/gibidir,
çünkü...’’cümlelerindeki boşlukları tamamlanmasıyla veriler toplanmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde analiz yöntemi olarak nitel veri çözümleme
tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizi; metafor belirlenme, sınıflandırılma,
metoforları kategorize etme, geçerlilik ve güvenilirliği sağlama ve nicel
verilerin analiz edilmesi olarak beş aşamada gerçekleştirilmiştir. Elde edilen
bulgulardan geçerli metaforlar belirlenerek sınıflandırılmıştır. Ortak
özellikleri yönünden kavramsal olarak kategorilendirilme yapılmıştır. Çalışma
sonunda meslek ile ilişkili 34 farklı metafor üretilmiştir. Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde en fazla
metafora sahip kategori “Mesleki Farkındalık Bilinciyle Paramedik” iken en az
metafor bulunduran kategorileri “Problem Çözme-Hızlı
Düşünme-Karar Verme Yönüyle Paramedik” kategorisidir. Katılımcılar tarafından üretilen metaforların
(n=34) olumlu/ olumsuz/hem olumsuz hem olumlu yönlerinin bulunduğu
belirlenmiştir.
Analizde SPSS paket programından
faydalanılmıştır. Metafor kullanımı
yoluyla paramedik adaylarının algıladığı mesleğin olumlu/olumsuz yönleri tespit
edilmiştir. Paramedik adaylarının çoğunluğunun (%87.5) meslekleriyle ilgili olumlu anlam içeren
metafor üretmesi meslek tercihlerinden genel olarak memnun olduklarını
düşündürmektedir.