ORTA ANADOLU BÖLGESİ’NİN ÇEŞİTLİ İLLERİNDE GÖREV YAPAN YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN ÖTANAZİYE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Osman Günay

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada, ötanazi ile yakından ilgili olan yoğun bakım birimlerinde çalışan hemşirelerin ötanaziye ilişkin görüşlerinin incelenmesi ve elde edilen verilerin, ötanazi konusunda ülkemizde geliştirilecek politikaların oluşturulmasına katkı sağlaması amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma verileri; Ekim 2013 – Ocak 2014 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda hazırlanan, 28 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınması planlanan hemşireler görev yerlerinde araştırmacı tarafından ziyaret edilerek, araştırma hakkında bilgilendirilmiş ve sözel onamları alındıktan sonra anket uygulanmıştır. Ziyaret esnasında bulunamayan hemşireler için anket formu birim sorumlularına teslim edilmiş ve 1 gün sonra geri alınmıştır. Araştırmanın evrenini, Orta Anadolu Bölgesi’nde Yozgat, Kırıkkale, Kırşehir, Nevşehir ve Niğde İl merkezlerinde bulunan, Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastanelerin erişkin yoğun bakım ünitelerinde görev yapan 146 yoğun bakım hemşiresi oluşturmuştur. Anket uygulaması esnasında izinli olan 4 hemşireye ulaşılamamış ve böylece 142 kişi araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırma grubunun %72.5’i kadın olup, yaş ortalaması 32.0±6.9 yıl bulunmuştur. Araştırma grubundaki hemşirelerin %61.3’ü ötanazi ile ilgili yasal düzenlemeler konusundaki bilgilerinin yetersiz olduğunu, %86.6’sı Türkiye’de her türlü ötanazinin yasak olduğunu, %40.7’si ise yoğun bakım ünitelerinde ötanazi yapıldığını ifade etmiştir. Hemşirelerin %54.2’si Türkiye’de ötanazi ile ilgili yasal düzenlemelerin yetersiz olduğunu düşünmektedir. Hemşirelerin %12.0’ı aktif ötanaziye, % 59.2’si pasif ötanaziye taraftar olduğunu, %9.9’u ötanazi uygulamalarında yer almak istediğini, %26.8’i ötanazi talebiyle karşılaştığını ifade etmiştir. Hemşirelerin %16.2’si gerektiğinde kendisi için, %9.2’si ise yakınları için ötanazi yapılmasını isteyebileceğini düşünmektedir. Aktif ötanaziye yaklaşım açısından erkek ve kadın hemşireler vii arasındaki fark önemli bulunmuştur. Buna karşılık, 30–39 yaş grubunda aktif ve pasif ötanaziye taraftar olanların oranı diğer yaş gruplarından daha yüksek bulunmuştur. Orta Anadolu Bölgesi’nin çeşitli illerinde görev yapan yoğun bakım hemşirelerinin ötanazi hakkında çeşitli bilgi eksiklikleri olduğu ve yarıdan fazlasının pasif ötanazinin serbest olması gerektiğini düşündüğü saptanmıştır.