Osmanlı Devleti'nde Kılıç ve Kalem Ehli Bir Vezir: Çeteci Abdullah Paşa


Arş. Gör. ALPER KAĞAN KIRAÇ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Serkan Polat

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devleti’nin taşra idarecileri, icra ettikleri askeri ve idari faaliyetler ile tarihte yer edinebilmiştir. Fakat aralarından bazıları sanat ve ilmî hünerleriyle akranlarına kıyasla ön plana çıkmıştır. Bu idarecilerden biri olan Çeteci Abdullah Paşa, 1737-1760 yılları arasında çeşitli bölgelerde askerî ve idarî hizmetleriyle adından söz ettirmiş, eşkıya takibi ve şedit kumandanlığıyla nam salmıştır. Bunun yanı sıra şair, hattat ve ilmî eser sahibi olan Paşa, Diyarbakır, Erzurum ve Filistin’de çeşitli imar faaliyetleri ile çift yönlü bir devlet idarecisi olarak tanınmıştır. Hazırlanan tezin amacı, çift yönlü bir devlet idarecisinin yaklaşık 23 yıllık hizmet sürecinde başından geçen olaylar, verilen emirlere karşı davranış şekli ve olaylara bakış açısının tespit edilerek Osmanlı Devleti’nde bir taşra yöneticisinin sergüzeştini anlatmaktır. Çalışma çeşitli fonlarda bulunan arşiv belgeleri, birinci ve ikinci el kaynaklardan faydalanılarak hazırlanmıştır. Elde edilen malzemelerin karşılaştırılıp yorumlanmasıyla ortaya çıkan bu eser, Osmanlı devlet idarecilerinin biyografilerine dair hazırlanmış ve hazırlanacak olan çalışmalara katkı sağlamak amacıyla kaleme alınmıştır.