Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Dürdane Yanar
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: YÖK 100/2000 Programı
Özet:
Bu çalışma 2016-2019
yılları arasında Tokat İli’nde Merkez, Erbaa ve Niksar İlçelerinde yürütülmüş
ve çalışmanın materyalini bölgedeki çilek alanlarında bulunan akar türleri
oluşturmuştur. Bölgede bulunan akar türlerini tespit etmek amacıyla çilek
alanlarında sürveyler yapılmıştır. Bu sürveyler sonucunda Tetranychidae,
Tenuipalpidae, Cheyletidae, Cunaxidae, Oribatidae, Tydeidae, Acaridae ve
Phytoseiidae familyalarına ait türler tespit edilmiştir. Tetranychidae
familyasından Tetranychus urticae Koch.
türünün yaygın olduğu görülmüştür.
Phytoseiidae familyasına ait 17 akar türü tespit edilmiştir. Typhlodromus caucasicus (Abbasova) türü Türkiye
için yeni kayıt niteliğindedir. Tenuipalpidae familyasından Tenuipalpus coccicolubus De Leon türü
Türkiye için yeni kayıttır. Tokat Merkez ve Erbaa’da iki lokasyonda 3 yerli 3
ticari çilek çeşitinde yürütülen popülasyon değişim çalışmalarında T. urticae yoğunluğu Tokat Merkez ve
Erbaa’da tüm çeşitlerde 1 akar/yaprakçık yoğunluğunun altında seyretmiştir.
Predatör akar popülasyon yoğunluğu ise 0,08 akar/yaprakçık değeri ile Temmuz
ayında en yüksek seviyeye ulaştığı gözlemlenmiştir. Serada kontrollü şartlarda
6 çilek çeşiti ile yürütülen saksı denemelerinde 2018 yılında T. urticae yoğunluğu Karaçilek ve
Camarosada 19 akar/yaprakçık yoğunluğuna kadar çıkmıştır. Tetranychus urticae’li grupta klorofildeki zararlanma nedeniyle
Haziran ayında klorofil miktarı 33,4 iken Kasım ayında 19,46 değerine düştüğü
görülmüştür. Galendromus occidentalis (Nesbitt) ve Neoseiulus
californiculus (McGregor) türlerinin
laboratuarda T. urticae’nin farklı
dönemleri üzerinde tüketim kapasiteleri ile ilgili etkinlik çalışmaları
yürütülmüştür. Bu çalışmada Tokat İli’nde çilek üretim alanlarında bulunan
bitki zararlısı akarlar ve predatör akarlar tespit edilmiş olup, popülasyon
değişimi çalışmaları ve etkinlik çalışmaları ile yerli ve ticari çilek
çeşitlerinin iki noktalı kırmızı örümcek zararından etkilenme oranları ve
predatör akarların kırmızı örümcek zararını önlemedeki etkileri ortaya
konulmaya çalışılmıştır.