Arktik Okyanusu'nda 200 Deniz Milinin Ötesinde Kıta Sahanlıkları Sorunu

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Kamu Hukuku Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ülkü Halatçı Ulusoy

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tez, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS) VI. Kısmında

düzenlenen kıta sahanlığı rejiminin Arktik Okyanusu’nun deniz tabanında uygulanmasını ele

almaktadır. BMDHS 76. maddesi bazı bilimsel terimlere yeni hukuki anlamlar kazandırmıştır.

76. maddede yer alan teknik, bilimsel ve belirsiz tanımlar, bu maddenin yorumlanmasını ve

uygulanmasını zorlaştırmaktadır. Bu bağlamda Arktik Okyanusu özel bir durum olarak

karşımıza çıkar. Arktik Okyanusu, dünyanın en büyük kıta sahanlığına sahip okyanusudur.

Dünyanın doğal gaz ve petrol kaynaklarının yaklaşık %25’inin burada yer aldığı tahmin

edilmektedir. Arktik Okyanusu’nun deniz tabanının yarısından fazlası kıta sahanlığı olarak

nitelendirilebilir. Dolayısıyla Arktik Okyanusu’nda 200 deniz milinin ötesine uzanan kıta

sahanlıklarının dış sınırlarının tespit edilmesi ve sınırlandırılması, gerek kıyı devletleri

gerekse uluslararası toplumun menfaatleri için son derece önemlidir. Arktik Okyanusu’na

kıyıdaş devletler ( Rusya, Norveç, Danimarka, Kanada, ABD) deniz tabanı yüksekliklerini

farklı sınıflandırmakta ve nitelendirmektedir. Rusya, Danimarka ve Kanada Arktik

Okyanusu’nun tabanındaki yükseklikleri kendi ülkelerinin doğal uzantısı olduğunu iddia

etmektedir. Buna karşın ABD, Arktik deniz yatağının büyük oranda uluslararası deniz yatağı

kapsamında olduğunu iddia etmektedir. Bu tezde, bu iddialar BMDHS 76. maddesi

kapsamında incelenmiştir.