Enterococcus faecalis ve Candida albicans üzerine çeşitli kök kanal irrigasyon solüsyonlarının karşılaştırmalı antimikrobiyal analizi: İn-vitro bir çalışma
Tez Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Selçuk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Endodonti, Türkiye
Tez Danışmanı: Funda Kont Çobankara
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
ÖZET
T.C.
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ
DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ
E. faecalis ve C. albicans'a Karşı Çeşitli Kök Kanal İrrigasyon
Solüsyonlarının Antimikrobiyal Etkinliği: İn-Vitro Çalışma
Dt. Murat ÜNAL
Endodonti Anabilim Dalı
Uzmanlık Tezi /KONYA- 2022
Bu in-vitro çalışmanın amacı; endodontide yaygın olarak kullanılan %5.25 sodyum hipoklorit
(NaOCl), %17 etilen diamid tetra asetikasit (EDTA) ve %2 klorheksidin (CHX) irrigasyon
solüsyonları ile %0.1 oktenidin (OCT), %2 perasetik asit (PAA), %18 etidronik asit (HEBP), %1 fitik
asit (FA), %25 tannik asit (TA), %1, %3 ve %5 borik asit (BA), 0.4 mg/ml nanopartiküllü hegzagonal
boron nitrit (h-BN) ve %0.02 hipokloröz asit (HOCl) solüsyonlarının E. faecalis ve C. albicans
üzerindeki antimikrobiyal etkinliklerini minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) ve direkt kontakt
test (DKT) yöntemleriyle değerlendirmektir.
Öncelikle her bir solüsyondan 50 µl alınarak, aynı hacimde McFarland 0.5 olacak şekilde ayarlanan E.
faecalis (ATCC 29212) ve C. albicans (ATCC 90028) suşları ile 96 kuyucuklu mikropleytlere
konulup, 1/1'den - 1/8192 oranlarına kadar olan seri dilüasyonları hazırlandı ve 37ºC’de 24 saat
süreyle inkübe edildi. Daha sonra mikropleytler ELISA okuyucuda tarandı. Değerlendirme sonunda
solüsyonların E. faecalis ve C. albicans'ın üremesini durdurdukları son dilüasyonları MİK değeri
olarak kaydedilerek MİK skorları belirlendi.
MİK testi sonucuna göre her iki mikroorganizmaya da herhangi bir antimikrobiyal etkinlik
gösteremeyen 0.4 mg/ml h-BN ve %0.02 HOCl haricindeki diğer solüsyonların antimikrobiyal
etkinlikleri, DKT yöntemiyle 30 sn, 60 sn, 5 dk ve 10 dk’lık temas sürelerinde % mikroorganizma
ölüm oranları üzerinden hesaplandı.
İstatistiksel analizde solüsyonlar arasında genel bir değerlendirme yapmak için karışık düzen (mixed
design) varyans analizi ve çoklu karşılaştırma testlerinden Bonferroni-Dunn testi, süre kıyaslamaları
için ise Bonferroni-Dunn testleri kullanıldı. Tüm değerlendirmelerde önem düzeyi p<0.05 olarak
alındı.
MİK testinde elde edilen sonuçlara göre; %2 CHX, %0.1 OCT, %25 TA ve %2 PAA solüsyonları E.
faecalis ve C. albicans'ın büyümesini düşük MİK skorlarında durdurdu (sırasıyla; (1/1024; 1/1024),
(1/256; 1/1024), (1/4096; 1/8192), (1/32; 1/16)). %5,25 NaOCl, %2 PAA, %25 TA ve %2 FA
(sırasıyla; (1/8; 1/4), (1/32; 1/16), (1/4096; 1/8192), (1 /2; 1/4)) hem fungisit hem de bakterisit etki
gösterdi.
DKT yönteminde elde edilen sonuçlara göre; %5.25 NaOCl, %2 PAA, %18 HEBP, %0.1 OCT ve %2
CHX 30 sn’de E. faecalis’i tamamen ortadan kaldırdı (p>0.05). %2 FA 60 sn, %25 TA 5 dk sonunda
E. faecalis’i tamamen yok ederken, bunu artan konsantrasyon ve zamanlarda %1-3-5 BA ve %17
EDTA takip etti.
%5.25 NaOCl, %17 EDTA, %3-%5 BA, %2 FA, %25 TA, %2 PAA ve %2 CHX 30 sn’de (p>0.05),
%0.1 OCT ise 60 sn’de (p<0.05) C. albicans’ı tamamen ortadan kaldırdı. 5 dk sonunda %18 HEBP
hariç tüm solüsyonlar C.albicans’ı tamamen elimine etti (p>0.05).
Mevcut çalışma şartları doğrultusunda diğer solüsyonlara göre, her iki mikroorganizmaya karşı
yüksek antimikrobiyal etkinlik gösterdiği belirlenen solüsyonlar; %5.25 NaOCl, %2 CHX, %2 PAA,
%0.1 OCT, 25%TA ve %2 FA olarak belirlenmiştir. Sonuç itibariyle, geleneksel irrigasyon
solüsyonlarından %5.25 NaOCl ve %2 CHX'e ilave olarak %2 PAA, %0.1 OCT, 25%TA ve %2
FA’nın da antimikrobiyal özellikleriyle alternatif endodontik irrigasyon solüsyonu olarak ümit
vadedici ve klinik kullanım açısından tavsiye edilebilir nitelikte oldukları söylenebilir.
Anahtar sözcükler: Direkt kontakt test, antimikrobiyal etkinlik, irrigasyon solüsyonu