Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler, Kamu Hukuku, Türkiye

Tez Danışmanı: Mustafa Özen

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmanın amacı, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine doğrudan müdahale eden koruma tedbirleri dolayısıyla, bireylerin uğradıkları zararların hangi durumlarda ve ne şekilde tazmin edilebileceğini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında incelemektir. Koruma tedbirleri, doğrudan doğruya temel hak ve hürriyetlere el atma niteliği taşıdığından dolayı, bu tedbirler kanunda ayrıntılı bir şekilde ele alınmış ve sıkı şartlara bağlanmıştır. Şartların gerçekleşmemesi veya ilk etapta haklı gibi görünmesine rağmen, yargılama sürecinin sonunda bu tedbirlerin haksızlığının anlaşılması durumunda, bu tedbirlere tabi tutulan kişiler maddi ve manevi zararlarla karşılaşabilirler. Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak, Devlet, kurumları aracılığıyla gerçekleştirdiği herhangi bir hukuka aykırı eylem veya işlem sebebiyle meydana gelen gerek maddi gerekse manevi zararları karşılamakla mükelleftir. Koruma tedbirlerinin uygulanması sırasında hukuka aykırı davranılması, ceza hukuku, ceza muhakemesi hukuku ve tazminat hukuku açısından çeşitli sonuçlar doğurur. Koruma tedbirleri sebebiyle verilen tazminatlar, ceza hukuku kapsamında yer alır ancak haksız fiil ile kusursuz sorumluluğuna benzeyen yönleri de bulunmaktadır. Ancak koruma tedbirleri sebebiyle tazminat müessesesi kendine özgü kamusal bir tazminat türüdür. Anahtar Kelimeler: Koruma tedbirleri, tazminat, kanuna aykırılık, haksızlık, yakalama, gözaltı, tutuklama, arama, elkoyma.