• Ana Sayfa

Çapraz bağlı kitosan benzofuran schiff bazlarının ve metal komplekslerinin sentezi, karakterizasyonu ve antioksidan etkilerinin incelenmesi

Dr. Öğr. Üyesi ŞAHİN BAYRAKTAR

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Cahit Demetgül

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır

Özet:

Bu çalışmada, düşük ve yüksek molekül ağırlıklı kitosan kullanılarak, Ammi visnaga bitkisinden izole edilen khellinin alkali ortamda hidroliziyle elde edilen khellinone ile Schiff bazları sentezlenmiştir (HCS-KH, LCS-KH). Sentezlenen Schiff bazları tereftalaldehit (HCS-KH-TA, LCS-KH-TA) ve glutaraldehit (HCS-KH-GA, LCS-KH-GA) kullanılarak çapraz bağlı yapılar elde edilmiştir. Elde edilen çapraz bağlı bileşiklerin Cu (II) ([HCS-KH-TA-CuCl(H2O)], [LCS-KH-TA-CuCl(H2O)], [HCS-KH-GA-CuCl(H2O)], [LCS-KH-GA-CuCl(H2O)]) ve Fe(II) koordinasyon bileşikleri sentezlenmiştir ([HCS-KH-TA-FeCl(H2O)3], [LCS-KH-TA-FeCl(H2O)3], [HCS-KH-GA-FeCl(H2O)3], [LCS-KH-GA-FeCl(H2O)3]). Sentezlenen bileşiklerin yapıları elementel analiz, FT-IR, 13C NMR, SEM ve termal analizle karakterize edilmiştir. Yapılan karakterizasyon çalışmaları sonucunda elde edilen bulgular çapraz bağlı yapıların ve metal komplekslerinin önerilen yapılarını desteklemektedir. Metal komplekslerindeki metal oranları incelendiğinde kitosanın deasetilasyon derecesine bağlı olarak değişen molekül ağırlığının ve kullanılan çapraz bağlayıcının koordine olan metal oranına etkili olduğu görülmüştür. Sentezlenen tüm bileşiklerin DPPH radikal süpürme aktivitesi UV-vis spektrofotometresi ile 517 nm’de ölçülmüştür. Kitosanın değişen molekül ağırlığının, kullanılan çapraz bağlayıcının ve koordine olan metal iyonunun antioksidan aktivite üzerine etkili olduğu görülmüştür. Serbest radikal süpürme aktiviteleri ile ilgili yapılan ölçümler sonucunda düşük molekül ağırlıklarına sahip kitosandan elde edilen türevlerin ve metal komplekslerinin yüksek molekül ağırlıklı kitosan türevlerine ve metal komplekslerine kıyasla daha yüksek süpürme aktivitesi göstermiştir. Çapraz bağlayıcı olarak tereftalaldehit kullanılmasının glutaraldehit kullanılmasına kıyasla antioksidan aktivite açısından avantajlı olduğu ve Cu(II) komplekslerinin Fe(II) komplekslerine kıyasla daha yüksek radikal süpürme yeteneği gösterdiği belirlenmiştir.