Genel yetenek, akademik benlik kavramı, akademik öz-yeterlik, benlik saygısı, öğrenci bağlılığı ve akademik başarı arasındaki ilişkiler


Doç. Dr. İBRAHİM DADANDI

Tez Türü: Bütünleşik Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi, Türkiye

Tez Danışmanı: Hikmet Yazıcı

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Akademik başarı eğitim araştırmacılarının en çok ilgi duyduğu konuların başında gelmektedir. Alan yazında genellikle öğrencilerin başarılarını etkileyen zihinsel ve zihinsel olmayan faktörler ayrı ayrı incelenmiştir. Bununla birlikte, bu faktörlerin akademik başarı üzerindeki ortak etkilerinin incelendiği çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, genel yetenek, akademik benlik kavramı, akademik öz-yeterlik, benlik saygısı ve öğrenci bağlılığı değişkenlerinin akademik başarı ile ilişkilerini incelemektir. Araştırma grubu, Trabzon Merkez ilçedeki (Ortahisar) beş farklı ortaokulun 6, 7 ve 8. sınıflarında öğrenim gören 346 (Kız= 166, Erkek= 180) öğrenciden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında; Temel Yetenekler Testi 6-8, Bir Öğrenci Olarak Ben Ölçeği, Akademik Özyeterlik Ölçeği, Öğrenci Bağlılığı Ölçeği, Coopersmith Özsaygı Envanteri Okul Kısa Formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde, Yapısal Eşitlik Modeli, Pearson Çarpım Moment Korelasyon Katsayısı, Bağımsız t testi, H testi ve U testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, akademik başarı genel yetenek ve akademik öz-yeterlik inancı tarafından açıklanmaktadır. Akademik öz-yeterlik genel yetenek, akademik benlik kavramı ve benlik saygısı tarafından açıklanmaktadır. Akademik benlik kavramı genel yetenek ve benlik saygısı; öğrenci bağlılığı ise benlik saygısı, akademik benlik kavramı ve akademik öz-yeterlik tarafından yordanmaktadır. Demografik değişkenlere dayalı olarak yapılan analizlerde, anne-baba eğitim düzeyleri ve ailelerinin gelir düzeyi yüksek olan öğrencilerin daha başarılı oldukları bulunmuştur. Araştırmada elde edilen sonuçlar, genel yeteneğin akademik başarının en önemli belirleyicisi olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra akademik öz-yeterlik ve demografik değişkenlerin akademik başarı üzerinde anlamlı etkileri olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçların bazılarının alan yazındaki araştırmaları desteklediği, buna karşın bazılarının ise önceki araştırmaların sonuçlarıyla çeliştiği görülmüştür.