Karagöz ile Wayang Kulit'teki Doğaüstü Varlık ve Figürler
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili Ve Edebiyatı, Türkiye
Tez Danışmanı: Gülşah Halıcı
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma Türkiye sahasında varlık gösteren Karagöz gölge oyunu geleneği ile Endonezya'nın Cava adasında sürdürülen Wayang Kulit gölge oyunu geleneklerini doğaüstü varlıklar yönünden incelemektedir. Bu araştırmada her iki gelenek arasındaki kesişim kümesini ve ayrışma noktalarını tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümü dünya üzerindeki muhtelif gölge oyunu geleneklerine odaklanıp farklı gelenekleri tanıtmayı amaçlamaktadır. İkinci ve üçüncü bölümler ise özel olarak Karagöz ve Wayang Kulit geleneklerine odaklanmakta ve her iki geleneğe dair detaylı bir anlatımla okuyucuya tezin odak noktasına dair altyapı niteliğinde bilgiler vermektedir. Dördüncü bölüm Karagöz'de ve Cava Wayang Kuliti'nde benzer yönleri ile öne çıkan doğaüstü varlıkları incelemekte ve benzerliklerini gözler önüne sermektedir. Beşinci bölümde ise iki gölge oyununda birbirleri ile benzerlikleri olmayan doğaüstü varlıklar hakkında kapsamlı bilgi verilmekte ve farklı doğaüstü varlıklar işlenmektedir. Bu çalışma sayesinde farklı halk kültürlerinin aradaki mesafeye bakılmaksızın sahip olabildiği ortaklıklar üzerine düşünebilme kapısı aralanmıştır. Birbirinden oldukça uzak iki farklı kültür çevresinde tespit edilen yüksek benzerlikler, insan zihninin dünyanın her yerinde aynı durumlar karşısında benzer düşüneceğini öne süren gelişme kuramını desteklemektedir. Çalışmamız sayesinde gelişme kuramı üzerine düşünmek için uygun bir veri seti akademik camianın hizmetine sunulmuştur.