Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, fen bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Emel Canpolat ; Prof. Dr. Khalıd M.Khawar Bhattı
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
| Haşhaş (Papaver somniferum L., 2n=22) tarım, ilaç, sanayi ve ticaret sektörlerinde kullanılan önemli bir bitkidir. Haşhaş kapsüllerinde, özellikle narkotik morfin, antitussif kodein ve kas gevşetici papaverin olmak üzere birçok benzilizokinolin tipi alkaloid bulunmaktadır. Anter kültüründe başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden birinin genotip olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada haşhaşın 18 çeşidinden dihaploid bitki elde edilmesi amaçlanmıştır. Dihaploidizasyon için toplamda 8100 anter eksplant olarak kullanılmıştır. Yalnızca Ofis-95 çeşidine ait 16 saatlik ışık fotoperiyodundaki eksplantlardan %0.03 oranında spontan dihaploid bitkiler elde edilmiştir. Diğer eksplantlar üzerinde yaygın olarak kararma izlenmiştir. Ploidi analizinden elde edilen sonuçlar doğrultusunda dihaploid bitkilerde kromozom sayısı 2n=22 olarak doğrulanmıştır. Yapılan çalışmalar ile haşhaşta dihaploid bitki üretiminin genotipe özgü olduğu ortaya konmuştur. Bu çalışma gelecekte bu alanda yapılacak çalışmalar için önemli bir temel teşkil etmektedir. | |||
| Poppy (Papaver somniferum L., 2n=22) is an important plant species used in agriculture, medicine, industry and commerce. There are many benzylisoquinoline-type alkaloids found in poppy capsules, particularly the narcotic morphine, the antitussive codeine, and the muscle relaxant papaverine. It is thought that one of the most important factors affecting success in anther culture is genotype. The aim of this study was to obtain dihaploid plants from 18 local poppy varieties. A total of 8100 anthers were cultured for dihaploidization. However, 0.03% anthers belonging to Office-95 variety induced spontaneous dihaploid plants under 16-hour light photoperiod. Rest of the plants showed necrosis. The results obtained from the ploidy analyzer confirmed the chromosome number of 2n = 22 in dihaploid plants. Our reserch has shown that dihaploid plant production in poppy is genotype specific. This study constitutes an important basis for future studies in this field. |