Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Abdik
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Çalışmanın amacı aspartam- kanser ilişkisinin yeni bir bakış açısıyla incelenmesidir. Bu çalışmada SH-SY5Y nöroblastoma hücrelerine beş günlük hücre canlılığı testi için 4,5 g/L Glukoz (kontrol) veya aynı kalori değerine sahip 1 g/L Glukoz + Aspartam uygulanmıştır. Sonuç olarak aspartam eklenmiş grup kontrol grubuna göre 72 saat sonra hücre canlılığında önemli bir azalma göstermiştir. Daha sonra hücreler ekilmiş, aynı işlemler uygulanmış ve hücreler 72 saat sonra RNA izolasyonu için toplanmıştır. Aspartam maruziyeti kontrol grubuna göre AKT, BCL-2, CNCD1 ve NF-kB gen ekspresyonlarında anlamlı azalmaya neden olurken, CASP3 ve CASP7'de herhangi bir değişiklik göstermemiştir. Her iki koşulda da hücrelerin koloni oluşturma yeteneği değerlendirildiğinde, boyama işleminden sonra hücrelerden tekrar toplanan kristal viyolenin absorbans değerleri arasında fark bulunmazken, aspartam eklenen grupta koloni sayısı daha az olmuştur. Ayrıca, çizik deneyinde kontrol grubu, 24 saat sonra aspartam eklenmiş gruba göre önemli ölçüde daha yüksek yara kapanma yüzdesine sahip bulunmuştur. Bu sonuçlara göre, SH-SY5Y nöroblastoma hücrelerinin 1 g/L Glukoz + Aspartam yerine 4,5 g/L Glukoz varlığında daha fazla çoğalabildiği, ilgili genlerde yüksek ekspresyona sahip olduğu, koloni oluşturma ve migrasyon kapasitelerinin de aspartam ilavesine göre sadece yüksek glukoz alımı sırasında arttığı gösterilmiştir. Ancak bunun kanser hücrelerinde aspartam metabolizması nedeniyle ortaya çıkan metabolitlerle ilgili olup olmadığı belirsizdir. Metabolik yolların aydınlatılması için detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır.