The role of spending review in determining fiscal performance: An empirical analysis for the OECD countries
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye, Türkiye
Tez Danışmanı: Tekin Akdemir
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
| Tarihsel süreç içerisinde devletlerin ekonomik fonksiyonlarında yaşanan dönüşümler ve gelişimler, kamu harcamalarının artmasına sebep olmuş ve devletlerin ekonomik hayatta daha etkin ve müdahaleci bir rol üstlenmesine yol açmıştır. Özellikle demografik değişiklikler, küresel krizler, pandemi ve salgın gibi öngörülemeyen değişkenler birçok OECD ve AB üyesi ülkede kamu harcamalarında etkinlik ve verimlilik kavramlarının ön plana çıkmasına neden olmuştur. Yaşanan makroekonomik istikrarsızlığın ve bütçe baskılarının zamanla artması, harcama gözden geçirme uygulamalarının da gündeme gelmesini sağlamıştır. 2008 Küresel Finansal Krizi sonrası, OECD ülkelerinde harcama gözden geçirme incelemelerinin rolü önemli ölçüde artmış, hükümet programlarının etkinliğinin ve verimliliğinin değerlendirilmesi sisteminin bir unsuru olmaktan çıkıp, kamu mali yönetiminde bağımsız bir politika aracı haline gelmiştir. Pek çok ülkede mevcut kamu harcamaları kapsamlı ve sistematik bir şekilde gözden geçirilerek verimsiz harcama alanlarının belirlenmesinin önü açılmış, orta vadede hükümet politikalarının öncelikleri doğrultusunda kamu kaynaklarının yeniden tahsisi, azaltımı ya da tavsfiye edilmesini sağlayan sistematik bir süreç olarak kullanılmaya başlamıştır. Bu tezde, temel amaçları kamu harcamalarında etkinliğin ve verimliliğin sağlanmasına katkısı olan ve birçok OECD ve AB üyesi ülke için maliye politikası aracı olarak kabul edilen harcama gözden geçirmelerinin, birincil bütçe dengesi üzerindeki etkisinin incelenmesini sağlamaktır. Bu kapsamda, harcama gözden geçirme uygulamalarını hayata geçiren 31 OECD üyesi ülkenin sistemleri analiz edilmiş, bütçe süreciyle entegrasyonları araştırılmış ve uygulamalara yönelik kapsamlı bir teorik çerçeve oluşturulmuştur. Çalışmanın analiz bölümünde, söz konusu ülkelerde 2000-2020 yılları arasında uygulanan harcama gözden geçirme süreçlerinin birincil bütçe dengesi üzerindeki etkileri dinamik panel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Literatürde harcama gözden geçirmelerinin birincil bütçe dengesi üzerindeki etkisini doğrudan ele alan herhangi bir çalışmaya rastlanmaması, bu alandaki önemli bir boşluğu doldurma gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu bağlamda, çalışma, harcama gözden geçirmelerinin birincil bütçe dengesi üzerindeki etkilerini inceleyen ilk ekonometrik analiz olma niteliği taşımakta ve literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir. |