Tütün yerel çeşitlerinin morfolojik, agronomik ve kimyasal özelliklerinin karakterizasyonu


Arş. Gör. ERDEM KARAKOÇ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Ahmet Kınay

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Araştırma, Türkiye tütün yerel çeşitlerini karakterize etmek amacıyla TokatKazova şartlarında 2019 yılında yürütülmüştür. Türkiye Tohum Gen Bankasından temin edilen 314 tütün aksesyonu ve üç standart çeşit (Birlik-124, Bitlis, Nail) materyal olarak kullanılmıştır. Genotiplerin bazı morfolojik,  agronomik ve kimyasal özellikleri incelenmiştir. Çalışmada genel olarak hatlar orta geçci, açık pembe renkli ve küresel çiçek kümesine sahiptir. Bitki şeklinin eliptik, bitki boyunun ortaca, yaprak sayısının fazlaca, yaprak eni ve boyunun ise orta skalalarda yer aldığı görülmüştür. Hatların yapraklarının çoğunlukla dar yaşmaklı, geniş eliptik biçimli, aya kabarcıklığı ve ondüleliğinin zayıf olduğu tespit edilmiştir. Hatların kuru yaprak verimleri 35.90-416.17 kg/da, randıman değeri %36.15-93.12, indirgen şeker oranı %10.46-29.79, nikotin oranı %0.03-2.72 ve ham kül oranı %14.34-25.91 arasında değişmiştir. Çalışmada incelenen özellikler bakımından hatlarda çok geniş bir varyasyon olduğu tespit edilmiştir. Bu durum Türkiye’nin tütün bakımından geniş bir varyasyona sahip olduğunu göstermektedir. Buda yapılmakta olan ve yapılacak çeşitli çalışmalar için çok iyi bir alt yapı oluşturmaktadır.