Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kırıkkale Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Kader Yıldız
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Arum rupicola Boiss. var. rupicola hem Türkiye'de hem de diğer ülkelerde halk arasında bilinen, iyileştirici etkisi olduğu düşünülen bitkilerden birisidir. Bu bitkinin antiparaziter etkisinin belirlenmesi amacıyla Toxocara canis'e ait yumurta ve larva dönemi in vitro araştırma modeli olarak seçilmiştir. Farklı dozda yaprak ekstraktları (10 mg/ml, 20 mg/ml ve 40 mg/ml) ile 6, 12 ve 24 saat süreyle inkübe edilen T. canis yumurtalarında larva gelişiminin olduğu tespit edilmiştir. Bitkinin rizom ekstraktının direkt uygulandığı, 1:2 ve 1:4 sulandırması ile inkübe edilen (6, 12 ve 24 saat) yumurtalarda larva gelişiminin olduğu tespit edilmiştir. Farklı konsantrasyondaki ekstraktlar arasında ve inkübasyon sürelerinde larva gelişimi bakımından farklılık bulunmamıştır. 10 mg/ml dozda yaprak ekstraktı ile altı saat inkübasyonda tutulan T. canis larvalarının tamamının hareketli olduğu, 12 saatlik inkübasyonda %9'unun, 24 saatlik inkübasyonda ise %15'inin hareketsiz olduğu tespit edilmiştir. 20 mg/ml dozda yaprak ekstraktı ile altı saat inkübasyonda tutulan larvaların %20'sinin, 12 saat inkübasyonda tutulan larvaların %22'sinin, 24 saat inkübasyon sonucunda ise %32'sinin hareketsiz olduğu görülmüştür. 40 mg/ml dozda yaprak ekstraktı ile altı saat inkübasyonda tutulan larvaların %30'unun, 12 saat inkübasyon sonucunda %37'sinin, 24 saat inkübasyon sonucunda ise %42'sinin hareketsiz olduğu tespit edilmiştir. Direkt rizom ekstraktı eklenen ve altı saat inkübe edilen T. canis larvalarının %10'unun hareketsiz ve düz biçimde olduğu, 12 saat inkübe edilen larvaların %12'sinin, 24 saat inkübe edilen larvaların ise %17'sinin hareketsiz ve düz şekilde olduğu görülmüştür. Altı saatlik inkübasyon süresi sonunda 1:2 konsantrasyonda uygulanan larvaların %5'i, 12 saat süre sonunda %7'si, 24 saatlik inkübasyon sonunda %9'unun hareketsiz ve düz olduğu gözlenmiştir. Rizom ekstraktının 1:4 konsantrasyonda altı saat inkübe edildiği grupta larvaların %5'i, 12 saat inkübe edildiği grupta %13'ü, 24 saat inkübe edildiği grupta ise %11'inin hareketsiz ve düz olduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Arum rupicola Boiss. var. rupicola, Toxocara canis, yumurta, larva, in vitro, antiparazitik etki