Stratejik yönetim literatürü uzun süredir işletmelerin rekabet üstünlüğünü nasıl elde ettiklerini tartışmaktadır. Bu çerçevede iki temel yaklaşım öne çıkar: Rekabet avantajının kaynağını endüstri yapısında gören endüstri temelli yaklaşım ve işletmenin sahip olduğu özgün kaynak ile yetenekleri merkeze alan kaynak temelli yaklaşım. Sağlık sektöründe rekabet; özel hastanelerin artması, küreselleşme ve hizmet kalitesine ilişkin beklentilerin yükselmesiyle daha belirgin hâle gelmiştir. Bu araştırmanın amacı, özel hastanelerin rekabet üstünlüğünün hangi yaklaşım tarafından daha iyi açıklandığını ortaya koymaktır. Ankara’daki özel hastanelerde görev yapan 402 sağlık çalışanından elde edilen veriler doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, rekabet üstünlüğünü etkileyen en önemli endüstri gücünün hastaların pazarlık gücü ve rekabet yoğunluğu olduğunu göstermiştir. İşletmeye özgü kaynaklar açısından ise kurumsal itibar ve marka unsuru en etkili faktör olarak belirlenmiştir. Model analizleri sonucunda işletmeye özgü kaynakların genel rekabet stratejileri ve hastane performansı üzerindeki etkisinin endüstri güçlerine kıyasla çok daha güçlü olduğu bulunmuştur. Genel rekabet stratejilerinin dolaylı etkileri ise istatistiksel olarak anlamlı değildir. Sonuç olarak, özel hastanelerde rekabet üstünlüğünü açıklamada kaynak temelli yaklaşımın daha baskın olduğu görülmüştür.
The strategic management literature has long debated how firms achieve competitive advantage. Within this context, two fundamental perspectives stand out: the industry-based view, which attributes competitive advantage to the structure of the industry, and the resource-based view, which emphasizes the firm’s unique resources and capabilities. In the healthcare sector, competition has become increasingly pronounced due to the rise of private hospitals, globalization, and growing expectations regarding service quality. The aim of this study is to determine which of these perspectives better explains the competitive advantage of private hospitals. Data were collected from 402 healthcare professionals employed in private hospitals in Ankara and analyzed using confirmatory factor analysis, correlation analysis, and structural equation modeling. The findings indicate that the most influential industry forces affecting competitive advantage are patients’ bargaining power and the intensity of competition. In terms of firm-specific resources, corporate reputation and brand strength emerged as the most significant factors. Model analyses revealed that firm-specific resources have a substantially stronger impact on both general competitive strategies and hospital performance compared to industry forces. The indirect effects of general competitive strategies were found to be statistically insignificant. Overall, the results demonstrate that the resource-based view plays a more dominant role in explaining competitive advantage in private hospitals.
