Orta Asya Devletlerinin Askeri Doktrinlerinde Güvenlik Yaklaşımları: Karşılaştırmalı Bir Analiz


Creative Commons License

Karabulut A.

BOZOK İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER DERGİSİ , cilt.3, sa.1, ss.23-36, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, Orta Asya devletlerinin askeri doktrinlerini karşılaştırmalı bir perspektiften inceleyerek, bölgesel güvenlik politikalarının yapısal temellerini ve ulusal savunma anlayışlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, askeri gücün yalnızca teknolojik ve sayısal kapasiteye değil, aynı zamanda kurumsal bağlılık, ulusal kimlik bilinci ve stratejik yönelimlere dayandığını ortaya koymaktadır. Moğolistan’ın diplomasi merkezli denge politikası, Türkmenistan’ın tarafsızlık ilkesi, Özbekistan’ın ekonomik unsurları güvenlik politikasına entegre eden yaklaşımı, Kırgızistan’ın anayasal düzeni koruma önceliği göstermektedir. Ayrıca, paralı askerlik sistemlerinin uzun vadede savunma zafiyeti yarattığı, ulusal ordu yapılanmalarının ise sürdürülebilir güvenliğin temelini oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Genel itibarıyla çalışma, Orta Asya ülkelerinin askeri doktrinlerinin tarihsel deneyim, coğrafi konum ve dış politika öncelikleriyle şekillendiğini; bu doktrinlerin bölgesel istikrar, egemenlik ve çok taraflı diplomasi dengesi çerçevesinde geliştirildiğini vurgulamaktadır.