VESTİBÜLER MİGRENDE İNTERİKTAL İŞLEVSEL YÜKÜN ICF PERSPEKTİFİNDEN SINIFLANDIRILMASI
10. BİLSEL INTERNATIONAL EFES SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS, İzmir, Türkiye, 12 - 13 Eylül 2026, ss.54-63, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: İzmir
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.54-63
- Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Vestibüler migren (VM), tekrarlayan vertigo ve baş ağrısı ataklarıyla karakterize epizodik bir bozukluk olarak tanımlanmasına karşın, bireylerin ataklar arasındaki interiktal dönemde de vestibüler semptomlar, görsel duyarlılık ve fonksiyonel kısıtlılıklar yaşadığı bilinmektedir. Literatürde bu interiktal yük sıklıkla heterojen klinik ölçekler, semptom anketleri ve yaşam kalitesi indeksleri üzerinden incelenmiş; ancak işlevselliğin farklı boyutlarına dağılımı bütüncül bir modelle yapılandırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, VM’de interiktal dönemde bildirilen biyopsikososyal ve işlevsel yükü Dünya Sağlık Örgütü’nün İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (ICF) çerçevesinde kapsamlı olarak sınıflandırmaktır.
Yöntem: Literatürde VM’nin interiktal dönemine ilişkin yayımlanmış klinik, elektrofizyolojik, vestibüler ve hasta bildirimli sonuç ölçümlerini içeren çalışmalar taranmıştır. Elde edilen tüm işlevsel etkilenim bulguları; ICF modelinin ana bileşenleri olan vücut işlevleri ve yapıları, aktivite, katılım ile çevresel ve kişisel faktörler doğrultusunda niteliksel olarak eşleştirilmiş ve sınıflandırılmıştır.
Bulgular: Vücut işlevleri düzeyindeki interiktal etkilenimin subklinik nistagmus, vestibüler asimetri, persistan sersemlik hissi, dengesizlik, baş hareketi intoleransı, görsel hareket duyarlılığı, hareket hastalığı yatkınlığı, anksiyete ve yorgunluk etrafında kümelendiği saptanmıştır. Aktivite düzeyinde temel hareketlilik, tempolu yürüme, baş-gövde koordinasyonu gerektiren dinamik görevler ve günlük yaşam aktivitelerinde belirgin kısıtlılıklar bildirilmiştir. Katılım düzeyindeki etkilenimin ise iş ve akademik üretkenlik kayıpları, sosyal izolasyon, serbest zaman aktivitelerinden kaçınma ve aile içi rollerde aksamalar şeklinde yansıdığı tespit edilmiştir.
Sonuç: VM’de interiktal işlevsel yük, yalnızca vestibüler semptomlarla sınırlı kalmayıp aktivite ve katılım boyutlarını doğrudan etkileyen çok yönlü bir yetiyitimine yol açmaktadır. Bulguların ICF perspektifinden sınıflandırılması, literatürdeki dağınık kanıtları ortak bir terminoloji ve kavramsal çerçevede birleştirmekte; ihmal edilmiş işlevsellik alanlarını görünür kılmaktadır. Bu sınıflandırma, interiktal döneme özgü kapsamlı klinik değerlendirme bataryalarının geliştirilmesine ve bireye özgü hedef odaklı vestibüler rehabilitasyon protokollerinin planlanmasına rehberlik edebilir.
Anahtar Kelimeler: Vestibüler migren, interiktal dönem, ICF, işlevsel yük, işlevsellik, katılım
Aim: Although vestibular migraine (VM) is primarily characterized by episodic attacks of vertigo and headache, persistent vestibular symptoms, visual sensitivity, and functional limitations frequently continue during the interictal period. In the literature, this interictal burden has predominantly been investigated using heterogeneous symptom scales and quality-of-life questionnaires, without a unified framework mapping its distribution across multidimensional domains of functioning. This study aimed to comprehensively classify the interictal biopsychosocial and functional burden in VM from the perspective of the World Health Organization International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF).
Methods: A comprehensive review of the literature on clinical, electrophysiological, vestibular, and patient-reported outcomes during the interictal period of VM was conducted. Reported functional impairments were systematically mapped onto and classified within the core components of the ICF framework: body functions and structures, activities, participation, and environmental/personal factors.
Results: At the body functions level, interictal impairments were predominantly characterized by subclinical vestibular asymmetry, persistent dizziness, unsteadiness, head-motion intolerance, visual motion sensitivity, increased susceptibility to motion sickness, fatigue, and anxiety. At the activity level, substantial limitations were documented in basic mobility, dynamic head-body coordination tasks, and complex activities of daily living. At the participation level, restricted involvement was reflected in reduced workplace and academic productivity, social withdrawal, avoided leisure pursuits, and disrupted familial roles. The literature heavily emphasized symptom severity and body functions, whereas participation restrictions and contextual environmental influences remained comparatively underrepresented.
Conclusion: The interictal functional burden in VM is multidimensional, extending beyond residual vestibular deficits to meaningful activity limitations and participation restrictions. Structuring these findings within the ICF framework synthesizes fragmented evidence into a coherent model, highlights critically underassessed functional domains, and provides valuable clinical guidance for designing individualized, goal-oriented vestibular rehabilitation interventions targeting interictal disability.
Keywords: Vestibular migraine, interictal period, ICF, functional burden, functioning, participation