Genç Sporcularda Algılanan Ebeveyn Desteğinin Çeşitli Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi
17. Ulusal Spor Bilimleri Öğrenci Kongresi, Yozgat, Türkiye, 12 - 14 Mayıs 2026, ss.82-83, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Yozgat
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.82-83
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Özet: Bu araştırmanın amacı, genç sporcuların ailelerinden algıladıkları ebeveyn desteği düzeylerini belirlemek ve bu algının cinsiyet, yaş, okul türü, spor branşı (bireysel/takım), ailenin gelir durumu, ebeveyn eğitim düzeyi ve ebeveynin sporu bilme durumu gibi çeşitli sosyodemografik değişkenler açısından nasıl farklılaştığını incelemektir. Nicel araştırma yaklaşımlarından betimsel ve ilişkisel tarama modeliyle tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu; uygun örnekleme yöntemiyle seçilen, 11-17 yaş aralığında aktif lisanslı olarak spor yapan 35’i kız ve 166’sı erkek olmak üzere toplam 201 genç sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu” ve dört alt boyuttan (duygusal destek, bilgi desteği, özerklik desteği ve araçsal destek) oluşan beşli Likert tipindeki “Genç Sporcularda Ebeveyn Desteği Ölçeği (GSED-Ö)” kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; betimsel istatistikler, Bağımsız Örneklemler T-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmış olup, post-hoc analizlerinde varyansların homojenliği varsayımına göre Tukey HSD ve Games-Howell testlerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, katılımcıların genel ebeveyn desteği ile duygusal ve özerklik desteği algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre; erkek sporcuların bilgi, özerklik, araçsal ve genel destek puanları kız sporculara kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Spor branşı açısından incelendiğinde, takım sporu yapan katılımcıların algıladıkları destek düzeylerinin bireysel sporculara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, spor hayatında anne ve babasından eşit düzeyde destek gören sporcuların ebeveyn desteği algılarının, yalnızca annesinden destek görenlere göre daha güçlü olduğu saptanmıştır. Sosyoekonomik özellikler bağlamında; ebeveyninin spor branşı bilgi düzeyi yüksek olan, ailenin aylık geliri üst seviyede bulunan (60.001 TL ve üzeri) ve babasının eğitim durumu lisansüstü olan sporcuların özellikle araçsal (maddi/lojistik) ve bilgi desteği algılarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış görülmüştür. Öte yandan, anne eğitim durumuna ve turnuva katılımı değişkenlerine göre ebeveyn desteği algısında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Elde edilen bu bulgular, genç sporcularda ebeveyn desteği algısının durağan değil, çok boyutlu ve dinamik bir yapı sergilediğini göstermektedir. Sporcunun cinsiyeti ve branş dinamiklerinin yanı sıra, ebeveynin sosyoekonomik kapasitesi, maddi imkânları ve sportif bilgi donanımı, çocuklara sağlanan araçsal ve bilgi desteğinin kalitesini doğrudan artırmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, çocukların sportif kariyerlerinde anne ve babanın spora sadece fiziksel varlıklarıyla değil, bilinçli ve ortak katılımlarının genç sporcuların psikolojik gelişiminde çok daha işlevsel bir sinerji yarattığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Genç sporcu, Ebeveyn desteği, Spor psikolojisi, Demografik değişkenler, Ebeveyn katılımı.