Yozgat Şefaatli Cıcıklar Köyü Eski Camisi


Özcan Balkır B.

Palmet Dergisi/ Journal of Palmette, sa.9, ss.44-55, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu makale, Yozgat İli Şefaatli İçesi’ne yaklaşık 12 km. uzaklıkta bulunan Cıcıklar Köyü’nün Eski Camisi’nin mimari ve asıl olarak da süsleme özelliklerini tanıtmayı ve Anadolu Türk mimarisindeki yerini saptamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda Cıcıklar Köyü Eski Camisi yerinde incelenmiş, fotoğraflanıp rölövesi çıkarılarak belgelenmiştir. Köyün batısında bulunan caminin inşa kitabesi yoktur. Ancak mihrabında yazan tarihi ve vakıf kayıtları dikkate alınırsa en erken 18. yüzyıl sonlarında inşa edildiği düşünülmektedir. Ayrıca süsleme özellikleri de 19. yüzyıl üslubunu yansıtmaktadır. Yapı, kuzey güney yönlü dikdörtgen planlı harim ile kuzeyindeki son cemaat yerinden oluşmaktadır.  Dıştan kırma çatı, içten düz ahşap tavan ile örtülüdür. Harim, kuzey güney yönlü yerleştirilmiş tek sıra ahşap direklerle iki sahına ayrılmıştır. Direkler kuzey güney yönlü yerleştirilmiş ahşap kirişi desteklemektedir. Mimarisiyle hemen her dönemde karşılaşılan bir şemaya sahiptir. Dış görünüşüyle gözlerden kaçmış Cami, harim duvarlarındaki kalem işi bezemeleriyle öne çıkmaktadır. Natüralist üslupta naif bezemelerle duvarları süslenmiştir. Maalesef terk edildikten sonra bakımsızlık nedeniyle bezemeler yeryer solmuş ve akmaya başlamıştır. 18. yüzyıldan beri mimari süslemede uygulanan kartuşlar içide naturalist üslupta işlenmiş çiçek buketleri gibi bezemeler, sadece saray ve köşklerle sınırlı kalmamış, Osmanlı topraklarında bir çok cami ve konakta uygulanmıştır. Büyük köşk veya konaklarda ya da merkezlerde yer alan büyük camilerde duvar resimlerinde ışık gölge oyunlarıyla üç boyutlu denebilecek ustalıklı eserler karşımıza çıkarken, taşrada küçük konaklar veya köy camilerinde benzer unsurlar daha naif ve çizgisel olarak uygulanmıştır. Yozgat Şefaatli Cıcıklar Köyü Eski Camisi de naturalist üslubun taşradaki naif örneklerinden biridir. Bu yönüyle korunması gerekli bir kültür varlığıdır.