Öğütülmüş Atık Cam ve Kireç Taşı Tozunun Portland Çimento Harçlarının Bazı Özelliklerine Etkisi


Şahin M., Özyiğit P.

Teknik Bilimler Dergisi, cilt.16, sa.2, ss.85-95, 2026 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 16 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Teknik Bilimler Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Sobiad Atıf Dizini
  • Sayfa Sayıları: ss.85-95
  • Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Geleneksel Portland çimentosu, yüksek CO₂ emisyonuna sahip endüstriyel bir üründür. Günümüzde sudan sonra insanoğlunun en çok kullandığı malzeme olan betonun ana bağlayıcısı olan Portland çimentosunun daha sürdürebilir olmasına yönelik çalışmalar her geçen gün önem kazanmaktadır. Alternatif katkı maddelerinin mineral katkı olarak kullanımı ile çimento üretiminin sürdürebilirliğinin sağlanması mümkündür. Araştırma kapsamında farklı oranlarda öğütülmüş atık cam ve/veya kireç taşı tozu içeren bağlayıcılar oluşturulmuştur. Bu bağlayıcıların kullanımı ile üretilen harçların fiziksel ve mekanik özellikleri incelenmiştir. Ayrıca öğütülmüş cam ve/veya kireç taşı harç numuneleri üzerinde boy değişimi ölçülerek oluşturulan karışımların alkali-silis reaksiyonu gösterme potansiyelleri belirlenmiştir. Gerçekleştirilen deneysel çalışmada, cam ve kireç taşı tozunun karışımların işlenebilirliği üzerinde olumlu etkisi görülmüştür. Diğer taraftan, çimentonun öğütülmüş atık cam ve/veya kireç taşı tozu ikamesi ile ikame edilmesi sonucunda numunelerin erken ve ilerleyen yaşlarda basınç dayanımında azalmalar gözlenmiştir. Bu negatif durumun ilerleyen yaşlarda öğütülmüş cam içeren numunelerde etkisini yitirdiği gözlenmiştir. Bir diğer bulgu ise numunelerin su emme ve porozite değerlerinin çimento miktarının karışımlarda azalmasıyla artış göstermesidir. Ayrıca öğütülmüş cam ve/veya öğütülmüş kireç taşı harç numuneleri üzerinde yapılan boy değişimi ölçümlerinde öğütülmüş atık cam içeren numunelerde bir miktar genleşme görülürken; elde edilen sonuçların limitlerin altında kaldığı belirlenmiştir.     

Ordinary Portland cement is an industrial product associated with high CO₂ emissions. Therefore, research aimed to reduce CO₂ emission of cement has gained importance globally since cement is the main binder in concrete. Cement sustainability can be improved using mineral additions such as supplementary cementitious materials. In this study, mortars containing different proportions of ground waste glass and/or limestone powder were produced. The physical and mechanical properties of specimens produced using these mixtures were investigated. In addition, the alkali–silica reaction potential of the mixtures was determined by measuring the length change of mortar samples containing ground glass powder and/or limestone powder. The experimental results showed that ground waste glass and limestone powder had positive effects on the workability of the mixtures. On the other hand, reductions in the compressive strength of the specimens at both early and later ages were observed when ground waste glass and/or limestone powder were used as partial cement replacements. However, this negative effect diminished at later ages in specimens containing ground waste glass. Another finding was that the water absorption and porosity values of the specimens increased as the cement content in the mixtures decreased. In addition, length-change measurements performed on mortar samples containing ground waste glass and/or limestone powder showed some expansion in the samples containing ground waste glass; however, the obtained results remained below the specified limits.