TARIM SAYIMLARININ GEÇMİŞİ, METODOLOJİLERİ VE TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINA KATKISININ ARTIRILMASI İÇİN ÖNERİLER

Tengiz Z. M., İnan O., Şahin S.

ULUSLARARASI ÇUKUROVA TARIM VE TURİZM, Adana, Türkiye, 3 - 05 Kasım 2025, ss.32-40, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Adana
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.32-40
  • Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Tarım sayımı, tarımsal üretimin temelde yapısal görünümünü yerleşim yeri ölçeğinde ortaya koyan, en kapsamlı veri kaynağı olarak kabul edilmektedir. Tarımsal destekleme politikalarına kaynak olacak yapısal veriler (arazi, hayvan, alet ve makine varlığı, sulama, işgücü vb.), tarım sayımından sağlanmaktadır. Elde edilen veriler tarımsal destekleme konularında karar vericilere, politika yapıcılara ve diğer tarım sektörü paydaşlarına (üreticiler, üretim kararı verme aşamasındakiler, araştırmacılar, profesyoneller) yol gösterici niteliktedir. Bu çalışmada, genel tarım sayımlarının tarihsel evrimi, metodolojik dönüşümü ve güncel uygulama incelenmiştir. Türkiye’de cumhuriyetin kuruluşundan beri 1927, 1950, 1963, 1970, 1980, 1991 ve 2001 yılında olmak üzere toplamda 7 kez “Genel Tarım Sayımı” gerçekleştirilmiştir. 2001 yılından günümüze kadarki 24 yıllık süreçte tarım sayımı yapılmamıştır. Tarım ve Orman Bakanlığı, bunu dikkate alarak 2025 yılı Temmuz ayında yeni bir tarım sayımı için çalışmalar başlatmıştır. Tarım sayımları tarım politikalarının planlanmasında ve izlenmesinde kritik rol oynamaktadır. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Organizasyonu (FAO) 'nun 10 yıllık önerisi ve Amerika Birleşik Devletleri (USA) 'nin 5 yıllık uygulaması göz önüne alındığında, tarım sayımlarının daha sık aralıklarla ve ara dönem güncellemeleriyle desteklenerek yapılması gerekmektedir. Ayrıca, tam sayımın mümkün olduğunca tercih edilmesi, teknolojik altyapının güçlendirilmesi ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 'in veri toplama süreçlerinde desteklenmesi, tarımsal destekleme politikalarının istenen kesinlik ve etkinliğe ulaşmasına katkı sağlayacaktır.

The agricultural census is considered the most comprehensive data source that reveals the fundamental structural characteristics of agricultural production at the settlement level. Structural data (land, livestock, equipment and machinery, irrigation, labor force, etc.) that serve as a basis for agricultural support policies are obtained from the agricultural censusThe obtained data provides guidance for decision-makers and policymakers in matters of agricultural subsidies, as well as for other stakeholders in the agricultural sector (producers, those in the process of making production decisions, researchers, professionals). This study examines the historical evolution, methodological transformation, and current practice of general agricultural censuses. Since the foundation of the Republic, a total of seven "General Agricultural Censuses" have been conducted in Turkey in the years 1927, 1950, 1963, 1970, 1980, 1991, and 2001. No agricultural census has been carried out in the 24-year period from 2001 to the present. Taking this into account, the Ministry of Agriculture and Forestry has initiated work for a new agricultural census in July 2025. Agricultural censuses play a critical role in the planning and monitoring of agricultural policies. Considering the United Nations Food and Agriculture Organization's (FAO) decennial recommendation and the United States of America (USA) quinquennial practice, it is imperative that agricultural censuses be conducted more frequently and supported by interim updates. Furthermore, prioritizing complete enumeration wherever feasible, strengthening the technological infrastructure, and supporting the Turkish Statistical Institute (TÜİK) in its data collection processes will contribute significantly to achieving the desired precision and effectiveness in agricultural support policies.