BİREYLERİN ÖTANAZİYE YÖNELİK BİLGİ VE DÜŞÜNCELERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Creative Commons License

COŞKUN R., SANTAS F.

Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, cilt.29, sa.3, ss.613-630, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, bir kamu hastanesinden ayaktan sağlık hizmeti alan kişilerin ötanazi hakkındaki bilgi düzeylerinin ve görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından literatürden yararlanılarak hazırlanan anket kullanılmıştır. Hazırlanan anket, bir kamu hastanesinden hizmet alan 704 kişiye uygulanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda katılımcılar; ötanazinin tıbbi uygulama olduğunu, ötanazi uygulamalarının kişilerin tıbba olan güvenlerini sarsmayacağını, ölümcül bir hastalığa yakalanmış ve tıbbi yöntemlerle iyileşmesi imkânsız olan kişinin ölüm isteğinin yerine getirilmemesi gerektiğini, ölümcül bir hastalığa yakalanmış kişilerin yaşamına son vermeyi isteme haklarının olmaması gerektiğini ve bu kişilere nafile tedavi verilmemesi gerektiğini düşünmektedir. Ayrıca katılımcılar iyileşme ihtimali olmayan kişinin ve kendilerinin yaşam destek ünitesinden ayrılmaması gerektiği, iyileşme ihtimalinin olmadığı bir hastalığa yakalanılması durumunda kendileri için ötanazi kararını vermeyeceklerini ancak kendileri için nafile tedavinin verilmemesi gerektiği fikrindedir. Katılımcıların %64,2’si Türkiye’de ötanazinin yasal olmaması gerektiğini belirtmektedir. Bu düşüncelerinin sebebi olarak kişilerin %50’si dini nedenleri gerekçe göstermiştir. Araştırmada kişilerin %35’i ötanazi uygulamasının yasal olması gerektiğini ifade etmiştir. Ötanazinin Türkiye’de yasal olmasını isteyen kişiler; ötanazi kararının hasta tarafından verilmesi, ötanazinin şiddetli acı çeken ve/veya beyin ölümü gerçekleşmiş kişilere uygulanması ve ötanazinin hekim tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği düşüncesindedir. Ayrıca ötanazi uygulamasına; sağlık sigortası olmayan, çalışmayan, aylık geliri düşük olan ve şu an bakım verdikleri yatalak bir yakını olan kişiler daha olumlu bakmaktadır. Bu nedenle dezavantajlı konumdaki bu kişilerin desteklenmesinin ve hasta bakım sürecinde daha fazla maddi ve manevi destek verilerek bu kişilerde ötanazi algısına neden olan şartlarda iyileşme sağlanmasının gerekli olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle ötanazinin uygulandığı ülkelerin derinlemesine incelendiği ve ötanazi ile ilgili olarak paydaşların (hekim ve sağlık çalışanları, din adamları, sivil toplum kuruluş yöneticileri, akademisyenler vb.) görüşlerinin alındığı nitel ve nicel çalışmalar yapılması önerilmektedir.
The aim of this study is to determine the knowledge levels and opinions of individuals receiving outpatient healthcare services from a public hospital regarding euthanasia. A questionnaire prepared by the researcher using the literature was used as a data collection tool. The questionnaire was administered to 704 individuals receiving services from a public hospital. The chi-square test was used to analyze the data. The results showed that participants believe that euthanasia is a medical practice, that euthanasia practices do not undermine people's trust in medicine, that the death wishes of a person with a terminal illness and incurable medical conditions should not be fulfilled, that individuals with terminal illnesses should not have the right to end their lives, and that they should not be given futile treatment. Furthermore, participants believe that individuals with no chance of recovery, including themselves, should not be disconnected from life support, that they would not decide on euthanasia for themselves if they had an incurable illness, but that they should not be given futile treatment. 64.2% of participants stated that euthanasia should not be legal in Türkiye. Fifty percent of those surveyed cited religious reasons for their opinions. 35% of those surveyed stated that euthanasia should be legal. Those who want euthanasia to be legal in Türkiye believe that the decision should be made by the patient, applied only to those suffering severe pain and/or brain death, and performed by a physician. Furthermore, individuals without health insurance, those who are unemployed, have low monthly incomes, and are currently caring for a bedridden relative tend to view euthanasia more favorably. Therefore, it is considered necessary to support these disadvantaged individuals and improve the conditions that lead to their perception of euthanasia by providing them with more financial and moral support during the patient care process. Therefore, it is recommended that qualitative and quantitative studies be conducted that thoroughly examine countries where euthanasia is practiced and gather the opinions of stakeholders (physicians and healthcare workers, religious leaders, Non-Governmental Organization Managers, academics, etc.) regarding euthanasia.