Biyomimikri Yaklaşımının Sürdürülebilir Orman Yönetimine Entegrasyonu: İlke, Uygulama Alanları ve Ölçülebilir Bir Çerçeve

Hakverdi A. E.

Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, cilt.27, sa.2, ss.1-13, 2026 (TRDizin)

Özet

Sürdürülebilir orman yönetimi (SOY), ekolojik bütünlüğü korurken sosyo-ekonomik faydaları dengelemeyi amaçlayan çok boyutlu bir yaklaşımdır. Ancak geleneksel üretim odaklı ormancılık uygulamaları, çoğu zaman doğal ekosistem süreçlerini göz ardı etmiş; bu durum biyolojik çeşitlilik kaybı, toprak bozulması ve iklim değişikliğine karşı kırılganlığın artması ile ilişkilendirilmektedir. Biyomimikri, doğadaki yapı, süreç ve ekosistem ilişkilerini model alarak sürdürülebilir çözümler geliştiren disiplinlerarası bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, biyomimikri ilkelerinin SOY’ne entegrasyonu kavramsal olarak incelenmiş; silvikültür, toprak ve besin döngüsü yönetimi, yangın yönetimi ve su-erozyon kontrolü boyutlarında uygulanabilirliği sistematik olarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar, biyomimikri temelli yaklaşımların ekosistem direncini artırabileceğini, karbon depolama kapasitesini güçlendirebileceğini ve iklim değişikliğine uyum sağlayan daha dayanıklı orman peyzajları oluşturabileceğini göstermektedir.
Sustainable forest management is a multidimensional approach that aims to balance socio-economic benefits with the preservation of ecological integrity. However, traditional production-oriented forestry practices have often overlooked natural ecosystem processes, resulting in biodiversity loss, soil degradation, and increased vulnerability to climate change. Biomimicry has emerged as an interdisciplinary approach that develops sustainable solutions by modeling the structures, processes, and ecological relationships found in nature. In this study, the integration of biomimicry principles into sustainable forest management is examined conceptually, and its applicability is discussed in the context of silviculture, soil and nutrient cycle management, fire management, and water–erosion control. The findings indicate that biomimicry-based approaches can enhance ecosystem resilience, strengthen carbon storage capacity, and promote more climate-resilient forest landscapes.