Türkiye'de sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: VAR analizi


Öztürk Yaprak Z.

Business and Management Studies: An International Journal, cilt.14, sa.1, ss.1-18, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada Türkiye’de 1975-2022 döneminde sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme

arasındaki ilişkinin zaman serisi analizi yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Analizde vektör

otoregresif (VAR) modeli kullanılmış; değişkenler arasındaki dinamik etkileşimler Etki-Tepki

Fonksiyonları ve Varyans Ayrıştırması analizleriyle değerlendirilmiş, nedensellik ilişkilerinin yönü

ise Granger nedensellik testi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, sağlık harcamalarının

ekonomik büyüme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ve ekonomik

büyüme varyansının yaklaşık %28’inin sağlık harcamaları tarafından açıklandığını göstermektedir.

Ayrıca Granger nedensellik analizi sonuçları, sağlık harcamalarından ekonomik büyümeye doğru

tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin varlığına işaret etmektedir. Bu bulgular, sağlık harcamalarının

Türkiye’de uzun dönemde ekonomik büyümeyi destekleyici ve tamamlayıcı bir politika aracı

olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.