Akademik Veri Yönetim Sistemi
4. Ankyra Dermatoloji Sempozyumu, Antalya, Türkiye, 13 - 16 Kasım 2025, ss.17-20, (Tam Metin Bildiri)
Giriş: Morfea (lokalize
skleroderma) öncelikle deriyi etkileyen ancak adipöz doku, fasya, kas ve kemik
gibi çevre dokuları da etkileyebilen anormal kollajen sentez, anormal hücresel
immünite ve mikrosirkülasyonla karakterize fibrozan bir hastalıktır. İnsidansı
100.00’de 3.4-27 arasında değişmektedir. Erken morfea lezyonlarında kaşıntı ve
hassasiyetle karakterize eritematöz lezyonlar izlenmektedir. İlerledikçe ortası
sklerotik, kenarları violese lezyonlar izlemektedir. Hastalık alt tipleri
lokalize (plak), generalize, lineer, pansklerotik ve miks tip olarak
sınıflandırılmıştır.
Amaç: Bu çalışmada
morfea tanısı olan hastaların demografik özellikleri, klinik tipleri, tutulum
lokalizasyonları, hastalara verilen tedavilerin belirlenmesi ve varsa komorbid
hastalıkların tespiti amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya 01
Ocak 2015- 31 Aralık 2024 tarihleri arasında Yozgat Bozok Üniversitesi
Araştırma ve Uygulama Hastanesi Dermatoloji Kliniği’nde klinik ve/veya
histopatolojik olarak morfea tanısı almış 46 hasta retrospektif olarak dahil
edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri, klinik
tipleri, tutulum yerleri, verilen tedaviler hastane elektronik kayıt veri
tabanından anonim hale getirilerek elde edilmiştir.
Bulgular: Morfealı hastaların 33’ü (%71.7) kadın, 13’ü
(%28.2) erkekti. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.003). Morfealı
hastaların yaşları 10-87 yıl arasında olup; yaş ortalaması 46.39±19.27 idi.
Kadınlarda yaş ortalaması 47.18±19.53, erkeklerde 44.38±19.19 bulundu. Her iki
cinsiyetin yaş ortalamaları arasında anlamlı fark izlenmedi (p=0.663).
Hastaların 34’ü (%73.91) erişkin, 9’u (%19.57)
yaşlı ve 3’ü (%6.52) çocuk hastaydı. Hastaların tanı yaşı 4-81 yıl
arasında değişmekte olup; tanı aldıkları yaş ortalaması 38.91±19.45’ti.
Cinsiyetlere göre değerlendirildiğinde kadın hastalarda ortalama 39.67±19.56,
erkeklerde ise 37.00±19.81 bulundu. Cinsiyetlere göre ortalamalarda anlamlı fark
yoktu (p=0.68). Klinik alt tipleri incelendiğinde; 34 hasta (%73.9) plak tip,
birer hasta (%2.1) generalize ve pansklerotik tip, 8 hasta (%17.3) lineer tip
ve 2 hasta (%4.35) miks tip morfeaydı. Plak tip morfea diğer tiplere göre anlamlı
olarak yüksek bulundu (p<0.001). Hastaların 7’sinde (%15.2) baş-boyun, 30’unda (%65.2) gövde, 12’sinde (%26.0) üst
ekstremite ve 13 hastada (%28.2) alt ekstremite tutulumu mevcuttu. Bir hastada
psoriazis ve bir hastada vitiligo olmak üzere yalnızca iki hastada dermatolojik
komorbidite tespit edildi. Hastaların
28’i (%60.8) topikal tedavi (topikal steroid, kalsipotriol ve takrolimus), 8’i
(%17.3) kolşisin, 8’i metotreksat (%17.3) almaktaydı. Birer hasta (%2.1) ise
doksisiklin, hidroksiklorokin ve sistemik steroid kullanmaktaydı.
Sonuç: Çalışmamıza göre morfea daha çok erişkin kadınlarda
izlendi, en sık görülen klinik tip plak tipti; en sık yerleşim yeri gövde
olarak tespit edildi. En sık kullanılan
tedavi topikal ajanlar, en sık verilen sistemik tedavi kolşisin ve metotreksattı.
Tüm bu bulgular genel itibariyle literatürle uyumlu idi.
Anahtar kelimeler: morfea, lokalize skleroderma, treatment.