Art Historical Evaluation on the Uskudar Mosque Clocks


Creative Commons License

Biçici H. K.

8.ULUSLARARASI TÜRK KÜLTÜRÜ KONGRESİ, Eskişehir, Turkey, 11 - 13 October 2013, vol.2, pp.873-896

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 2
  • City: Eskişehir
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.873-896

Abstract

SUMMARY

Art Historical Evaluation on the Uskudar Mosque Clocks

Some of the clock samples which were made in the West and also

in Anatolia by the Ottoman masters are in Uskudar today. 10 of 26

are in good condition. 16 are corrupted. One of the clocks was tak-

en from the Semsi Pasha Mosque by the employees of the General

Directory Of Waqfs. All of the samples were made of wood, metal

or glass. Their lenghs are between 243- 42 centimetres. Their widths

are between 53- 17 centimetres. Their thicknesses are between 34-

12 centimetres. They were adorned with different techniques such

as carving, painting, casting and chisel work. 8 of the clocks were

signed by the masters. Also the information about the firms and

the locations they were made are written on these samples. The

adornments are on the upper, on the inner and on the down part

of the clocks. On the other hand some have no adornments. Different

kinds of flowers were used as decorations such as acanthus, bell

flower, roses, tulips, violets, orchids, daisies. Some geometric motifs

such as rectangular, square and muqarnas were also used as decorations.

Some adornments which remind of the Ottoman emblem

such as axes, flags, trumpets, drums and swords may also be seen on

the samples. Baskets, pearls, oil lamps, candles and vases are extra

decorative motifs on them.

Key Words: Mosque, wood, clock, technique, pattern, decoration.

ÖZ

Batı’da Osmanlı toplumu için yapılmış olan saatler ile Osmanlı ustalarının

kendi his beğenileriyle harmanlayıp ortaya koyduğu örneklerden

bazıları Üsküdar ilçesi içerisinde yer almaktadır. Üsküdar ilçesinde bulunan

26 cami duvar saatinden 10 tanesi çalışır vaziyettedir. 16 tanesi

bozuktur.Saatlerden bir tanesi Vakıflar Genel Müdürlüğü çalışanları

tarafından Şemsi Paşa Camisi’nden teslim alınmıştır. Saatlerin hepsi

ahşap, metal ve cam malzemeden imal edilmiştir. Saatler ahşap kasalı

olup, meşe, maun gibi ahşap malzemeden yapılmıştır. Saatlerin boyları

243 cm. ile 47 cm. arasında, genişlikleri, 53 cm. ile 17 cm. arasında, kalınlıkları

ise; 34 cm. ile 12 cm. arasında değişmektedir. Oyma, boyama,

döküm, kakma, kalemişi, kazıma ve ajur gibi süsleme teknikleri saatler

üzerinde uygulanmıştır. Sekiz duvar saatinin kadranında usta, firma ve

yapıldığı yer ile ilgili yazıya rastlanılmıştır. Saatler üzerindeki süslemeler

üst bölümde, gövdenin iç yüzünde ve alt bölümde yer almaktadır.

Bazı saatlerin ahşap kasalarında süsleme bulunmamaktadır. Akantus,

asma, buğday başağı, çan çiçeği, gelincik, gül, kasımpatı, kır çiçeği, kıvrık

dal, krizantem, küpe çiçeği, lale, menekşe, orkide, papatya, rozet çiçeği,

saat çiçeği, sümbül, üzüm, yaprak, yıldız çiçeği ve yonca gibi bitkisel

unsurlar, baklava dilimi, çarkıfelek, dikdörtgen, hilal, kare, madalyon,

mukarnas, sarmaşık ve yumurta gibi geometrik unsurlar; balta, bayrak,

borazan, çadır, davul, kılıç, ok, mızrak, tabanca, teber, top gibi Osmanlı

armasını hatırlatan nesneler ile bukle, inci tanesi, kandil, küre, püskül,

sepet, şamdan ve vazo gibi nesneli süsleme motifleri de kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Cami, ahşap, duvar saati, teknik, motif, süsleme.