2023 Yılı Finansal Tablolarında Enflasyon Muhasebesi: Bir Uygulama Örneği

ÖZÇETİN N.

İşletme Araştırmaları Dergisi, cilt.18, sa.1, ss.624-648, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç- Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların gerçeği yansıtma özelliği zayıflamakta, bu da finansal bilgi kullanıcılarının yanlış kararlar almasına neden olabilmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, 2023 yılında Türkiye'de yasal düzenlemeler doğrultusunda yürürlüğe giren enflasyon muhasebesi uygulamasının işletme finansal tabloları üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Yöntem- Çalışmada uygulamalı bir yöntem benimsenmiştir. Örnek olarak seçilen bir işletmenin 2023 yılına ait finansal tabloları esas alınarak enflasyon muhasebesi uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda işletmenin parasal olmayan kıymetleri tespit edilmiştir. Her bir kıymet için düzeltmeye esas tarih belirlenmiş ve ilgili tarihlerin düzeltme katsayıları hesaplanmıştır. Düzeltme katsayıları ile parasal olmayan kıymetlerin tutarları güncellenmiş, bu doğrultuda 2023 yılı bilançosu enflasyon muhasebesine uygun şekilde yeniden düzenlenmiştir. Bulgular- Yapılan enflasyon düzeltmesi sonucunda işletmenin parasal olmayan kıymetlerinde artış meydana gelmiştir. Bu artışlar, muhasebe sisteminde “Geçmiş Yıllar Kârları” hesabına yansıtılmıştır. Düzenlenen bilançoda, düzeltilmiş değerlerin finansal tablo kullanıcılarına daha doğru bilgi sağladığı gözlemlenmiştir. Tartışma- Elde edilen bulgular, enflasyon muhasebesinin özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların gerçeğe uygun sunulmasını sağladığını göstermektedir. Parasal olmayan kalemlerde yapılan düzeltmeler, şirketin finansal durumunu daha gerçekçi şekilde yansıtmış; ancak bu düzeltmeler dönem kârı olarak bilançoda yer almaktadır ve vergi matrahına konu edilmemiştir. Bu durum, enflasyon muhasebesinin mali tabloları sadece enflasyon etkisinden arındırmak amacıyla kullanıldığını, vergi matrahına doğrudan etkisi olmadığını ortaya koymaktadır.
Purpose- In periods of high inflation, the ability of financial statements to reflect the reality weakens, which may cause users of financial information to make wrong decisions. In this context, the aim of the study is to reveal the effects of inflation accounting application, which entered into force in accordance with the legal regulations in Turkey in 2023, on the financial statements of the enterprises. Design/ methodology/approach- A practical method has been adopted in the study. The inflation accounting application was carried out based on the financial statements of an enterprise selected as an example for the year 2023. In this context, non-monetary assets of the enterprise were determined. For each asset, the date of adjustment was determined and the adjustment coefficients of the relevant dates were calculated. The amounts of non-monetary assets were updated with the adjustment coefficients, and accordingly, the balance sheet of 2023 was restated in accordance with inflation accounting. Findings - As a result of the inflation adjustment, the non-monetary assets of the entity have increased. These increases were reflected in the ‘Retained Earnings’ account in the accounting system. It was observed that the adjusted values provided more accurate information to the users of the financial statements. Discussion-The findings indicate that inflation accounting ensures fair presentation of financial statements, especially in periods of high inflation. Adjustments to non-monetary items have reflected the financial position of the company more realistically; however, these adjustments are recognised in the balance sheet as profit for the period and are not subject to taxation. This situation reveals that inflation accounting is used only to adjust the financial statements for the effects of inflation and has no direct effect on the tax base.