Akademik Veri Yönetim Sistemi
5. International Ankara Scientific Research And Innovation Congress, Ankara, Türkiye, 7 - 08 Mart 2026, ss.708-717, (Tam Metin Bildiri)
ÖZET
Bu çalışma, geleneksel spor anlayışının dijital bir dönüşüm geçirerek milyar dolarlık devasa bir endüstriye ulaşmasıyla ortaya çıkan elektronik sporun (e-spor) Türkiye’deki hukuki niteliğini, normatif temellerini ve Türkiye E-Spor Federasyonu'nun (TESFED) kurumsal yapısını derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma modeline göre desenlenen araştırmada veri toplama aracı olarak doküman incelemesi tekniği kullanılmış; bu kapsamda TESFED'in ana statüsü, sporcu lisans, vize ve transfer talimatları ile disiplin talimatı ve ilgili alan yazın sistematik bir biçimde analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, e-sporun Türkiye’de devlet nezdinde meşru ve resmi bir spor dalı olarak kabul edildiğini, oyuncuların hukuken "sporcu" statüsünü haiz olduğunu ve TESFED’in lisanslama (örneğin 6 yaş alt sınırı ile çocuk sporcuların korunması), tescil ve disiplin süreçlerinde merkezi bir regülatör rolü üstlendiğini göstermektedir. Ancak e-sporun oynandığı dijital platformların ve yazılımların özel şirketlerin (oyun yayıncılarının/yapımcılarının) fikri ve sınai mülkiyetinde bulunması; e-spor hukukuna nev-i şahsına münhasır (sui generis), hibrit ve çok aktörlü karmaşık bir yapı kazandırmaktadır. Geleneksel spor hukukundan büyük ölçüde farklılaşan bu durum, ulusal federasyonun sahip olduğu kamu gücü ile global oyun yayıncılarının mutlak mülkiyet hakkı ve sözleşme serbestisi arasında eşine rastlanmamış bir otorite ikiliği (Yayıncı Şirket-TESFED çatışması) yaratmaktadır. Ayrıca uygulamada e-sporcuların genel hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi olması, iş hukuku ve hak koruması bağlamında ciddi belirsizlikler doğurmaktadır. Çalışma sonucunda; genç yaştaki e-sporcuların ağır rekabet koşulları ve uzun ekran başında çalışma saatleri karşısında temel sağlık, ulaşılamama hakkı ve çalışma şartlarını güvence altına alacak spora özgü özel yasal mevzuatın (lex sportiva) acilen oluşturulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, hak kayıplarını önlemek adına TESFED tarafından matbu (tip) sözleşmelerin yürürlüğe konulması, haksız cezalandırmaları (ban) önlemek için federasyon ile oyun yayıncıları arasında ulusal bir e-spor tahkim ve çözüm merkezinin kurulması ve e-spor hukukunun üniversitelerde bağımsız bir akademik disiplin olarak müfredatlara eklenmesi önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: E-spor Hukuku, Türkiye E-Spor Federasyonu (TESFED), Spor Hukuku, Doküman Analizi, Lex Sportiva