ÜNİVERSİTE YERLEŞKELERİNDE EĞİTİM YAPILARININ ERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Creative Commons License

ELİF T., DİKMEN Ç. B.

The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, cilt.16, sa.4, ss.1915-1941, 2026 (TRDizin)

Özet

Eğitim hakkının herkes için eşit biçimde kullanılabilmesi yükseköğretim kurumlarının artması kadar, fiziksel ve sosyal çevrelerinin tüm kullanıcılar için erişilebilir olmasıyla mümkündür. Bu çalışma temel bir hak olan eğitimin yükseköğretim düzeyinde sunulduğu, üniversite yerleşkelerinde eğitim yapılarının yakın çevresi ve girişlerinin erişilebilirlik durumunu değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi yerleşkesinde bulunan yedi eğitim yapısı örneğinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yapıların yakın çevresi ve girişleri; erişilebilir ulaşım güzergâhları, rampalar, merdivenler, bina girişleri, engelli otoparkları, hissedilebilir yüzeyler ve yönlendirme unsurları açısından incelenmiştir. Değerlendirmede TS 9111 ve Erişilebilirlik Kılavuzu doğrultusunda belirlenen erişilebilirlik ölçütlerinden yararlanılmış, saha gözlemleri ve ölçümler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, incelenen eğitim yapılarında erişilebilirlik açısından ortak ve yapıya özgü sorunların bulunduğunu; özellikle erişilebilir güzergâhların sürekliliği, rampa ve giriş düzenlemeleri, hissedilebilir yüzeyler, otoparklar ve yönlendirme unsurlarında farklı düzeylerde eksiklikler olduğunu göstermektedir. Çalışma, aynı üniversite yerleşkesindeki farklı eğitim yapılarının ortak ölçütler üzerinden karşılaştırılmasıyla, eğitim yapılarının yakın çevre ve girişlerinde erişilebilirliğin sürekliliğini etkileyen fiziksel sorunları ortaya koymaktadır.
The equal use of the right to education for everyone is possible not only through the increase in higher education institutions but also by making their physical and social environments accessible to all users. This study aims to evaluate the accessibility of the immediate surroundings and entrances of educational buildings on university campuses, where education, a fundamental right, is provided at the higher education level. The study was conducted on seven educational buildings located on the campus of Ağrı İbrahim Çeçen University. In the study, the immediate surroundings and entrances of the buildings were examined in terms of accessible transportation routes, ramps, stairs, building entrances, disabled parking areas, tactile surfaces, and wayfinding elements. In the evaluation, accessibility criteria determined in accordance with TS 9111 and the Accessibility Guide were utilized, and field observations and measurements were assessed comparatively. The findings indicate that there are common and structure-specific issues regarding accessibility in the examined educational buildings; particularly, there are varying levels of deficiencies in the continuity of accessible routes, ramp and entrance arrangements, tactile surfaces, parking areas, and wayfinding elements. The study reveals the physical issues affecting the continuity of accessibility in the immediate surroundings and entrances of educational buildings by comparing different educational structures within the same university campus based on common criteria.