“Müziğimi özgür bırak”: Yapay zekâ ile müzikal üretimin dönüşümünün Instagram platformunda yankılanmasına yönelik bir araştırma

Yapay zekâ teknolojilerinin müzik üretim süreçlerinde kullanılması, sanatsal yaratıcılık, yazar ve eser sahipliği, özgünlük ve etik sınırların yeniden sorgulanmasına neden olmaktadır. Bu çalışma, söz konusu teknolojik dönüşümün dijital kamusal alanda nasıl alımlandığını ve müzakere edildiğini ortaya koymayı amaçlayan nitel bir araştırma makalesidir. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak, Türk rock müzik kültüründe özgün bir konuma sahip olan Feridun Düzağaç’ın yapay zekâ destekli bindirim (remix) pratiklerine açıkça karşı çıkan Instagram paylaşımı etrafında şekillenen 377 kullanıcı yorumu analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, kullanıcıların büyük çoğunluğunun sanatçıya karşı parasosyal bir sadakat ve koruma refleksi geliştirdiğini göstermektedir. Ayrıca sanatsal özgünlük ve fikri mülkiyet kavramlarının dijital kültürde derin bir değer farklılaşmasına (kutuplaşmaya) yol açtığı, yapay zekâ tartışmalarının yaş ve deneyim eksenli kuşaklararası kültürel gerilimleri tetiklediği görülmüştür. Çalışma, literatürde çoğunlukla hukuki veya teknik boyutlarıyla ele alınan yapay zekâ ve müzik ilişkisini doğrudan dinleyici refleksleri üzerinden ampirik olarak inceleyerek alanyazına özgün bir katkı sunmaktadır. Araştırma ayrıca yapay zekânın insan emeğini ikame eden özerk bir yaratıcıdan ziyade insan estetiği ve etik hassasiyetleri çerçevesinde sınırlandırılması gereken bir teknolojik araç olarak konumlandırılması gerektiğini vurgulamaktadır.