SPOR TAHKİMİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM: ÇEVRİM İÇİ YARGILAMA, YAPAY ZEKÂ VE ADİL YARGILANMA HAKKI
YOBÜ III. ULUSLARARASI ORTA ANADOLU SEMPOZYUMU, Yozgat, Turkey, 14 - 16 May 2026, pp.161-168, (Full Text)
- Publication Type: Conference Paper / Full Text
- City: Yozgat
- Country: Turkey
- Page Numbers: pp.161-168
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Yozgat Bozok University Affiliated: Yes
Abstract
Özet
Sporun küreselleşmesi ve devasa ticari hacmi, uyuşmazlık çözüm süreçlerinde hız ve uzmanlaşmayı zorunlu kılan temel unsurlardır. Hukuk 4.0 olarak nitelendirilen dijitalleşme süreci, spor tahkimini çevrim içi yargılama ve yapay zekâ destekli analiz sistemleri aracılığıyla kökten dönüştürmektedir. Bu çalışma, CAS ve TFF bünyesindeki dijital araçların AİHS kapsamındaki adil yargılanma hakkı üzerindeki etkilerini detaylıca incelemektedir. Yapay zekânın sunduğu usul ekonomisi avantajları; algoritmik önyargı, "kara kutu" şeffaflık sorunu ve otomasyon yanlılığı gibi yapısal risklerle karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. Özellikle Yarı Otomatik Ofsayt Sistemi ve Tutarlılık İzleme Modülü gibi teknik uygulamaların delil niteliği ile savunma hakkı arasındaki gerilim, yargı bağımsızlığı ve gerekçeli karar hakkı çerçevesinde sorgulanmaktadır. Araştırma sonucunda, yapay zekânın doğrudan karar verici yerine insan hakemleri destekleyen yardımcı bir mekanizma olarak konumlandırıldığı "hibrit model" önerilmektedir. Nihai takdir yetkisinin insan denetiminde kalması ve algoritmik şeffaflığın yasal güvencelerle korunması, dijital spor hukukunda adaletin tecellisi için kritik bir zorunluluktur.
Anahtar kelimeler: Spor Tahkimi, Yapay Zekâ, Adil Yargılanma Hakkı, Dijital Dönüşüm, Algoritmik Şeffaflık.