Kıyâmet ve Âhiret İle İlgili Âyetler Çerçevesinde Tevkîd Nûnları (Bir Nahiv İncelemesi)


Creative Commons License

Türk G.

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sa.53, ss.380-396, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Nahiv ilminde tevkîd, lafzın tekrarı, tâbiler veya çeşitli özelliklere sahip edatlar ile yapılmaktadır. Kendisiyle tevkîd yapılan edatlardan biri de tevkîd nûnlarıdır. Söz konusu harfler, fiile bitişmek suretiyle cümlede anlamı pekiştirmektedir. Bu makale, bahsi geçen yapıyı sadece nahiv açısından ele alarak Kıyâmet ve Âhiret İle İlgili Âyetler’deki kullanım şekillerini ortaya koymaktadır. İlgili yapının, âyetlerin manalarına kattığı gücü ortaya koymayı da amaçlayan bu çalışma giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmektedir. Giriş bölümünde tevkîdin lügat ve ıstılah anlamlarının tanımı yapılmakta, ardından nahiv ilminde yer alan tevkîd metotlarından bahsedilmektedir. 1. Bölümde Nahiv İlmi’nde Tevkîd Nûnları ele alınmakta, 2. Bölümde Kıyâmet ve Âhiret İle İlgili Âyetler’de Tevkîd Nûnları başlığı altında sekile nûnunun tercih edildiği belirtilmekte ve ilgili âyetlerde hangi formlarda kullanıldığı örneklendirilmektedir. Sonuç kısmında ise, sekile nûnunun çoğunlukla kasemle birlikte kullanıldığı ve bunun nedeninin konunun şüphe götürmez özelliğinden kaynaklandığı ifade edilmektedir. Ayetlerde verilen mesajların hangi yönlerinin pekiştirildiğine değinilmekte ve konuya dair genel bir değerlendirme yapılmaktadır. Çalışmamız, daha önce ayrı bir başlık altında incelenmemiş olması nedeniyle kaleme alınmıştır. Konu incelenirken, klasik nahiv kaynaklarından Sîbeveyhi’nin el-Kitab’ı ve el-Müberred’in el-Muktedab isimli eserinin yanı sıra Abbas Hasan’ın en-Nahvü’l-vâfî’si gibi çağdaş eserlerden de yararlanılmıştır.