Sanayii ve Madencilik


Creative Commons License

Öksüz N.

in: Yozgat Tarihi ve Kültürü, Doç. Dr. Ebubekir GÜNGÖR, Editor, Akçağ Yayınları, Ankara, pp.137-152, 2022

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2022
  • Publisher: Akçağ Yayınları
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.137-152
  • Editors: Doç. Dr. Ebubekir GÜNGÖR, Editor
  • Yozgat Bozok University Affiliated: Yes

Abstract

Madenler, günlük hayatın temelini oluşturan sanayi, endüstri, ticaret genel olarak da

ekonomi dünyasında önemli bir yer tutmuş yeraltı zenginlikleridir. Bu zenginlikler ülkelerin

gelişip kalkınmaları, ekonomik yapısı, teknolojik düzeyi ve dünya siyasetindeki yeri, maden

kaynaklarının varlığı ve bu kaynakların değerlendirilmesi ile yakından ilişkilidir. Bunun

yanında yeraltı zenginlikleri, bir kez tüketildikten sonra yerine yenilerini koyabilme olanağı

olmadığından “yenilenebilir” kaynaklar değildir. Bu sebeple, rasyonel bir şekilde işletilmeleri

çok önemli olan, yüzlerce hatta milyonlarca yıl süren jeolojik olaylar sonucunda oluşan,

toplumun ortak mallarıdır1. Madencilik ise en genel tanımı ile yer kabuğundan minerallerin

elde edilmesi işlemidir2. Arama faaliyetleri ile başlayan, cevher üretimi ve zenginleştirilmesi

ile devam eden, çalışılan yerlerin kapatılması ve çevre düzenlemesi ile son bulan bir süreçler

bütünüdür3. İnsanoğlunun en eski uğraş alanlarından biri olan madencilik, tarih boyunca

uygarlıkları şekillendiren temel sektörler arasında olmuştur. İnsanlığın gelişme çağları,

tarihçiler tarafından, taş, bronz ya da demir gibi madencilik terimleriyle adlandırılmıştır.

İçinde bulunduğumuz çağda da, modern uygarlığın kullandığı temel hammaddeyi sağlamakta

olan madencilik faaliyetleri olmadan, insan yaşamının en azından bugün olduğu biçimiyle

sürdürülebilmesi olası değildir. Bugün, kullandığımız arabalardan içinde yaşadığımız evlere,

bilgisayarlardan cep telefonlarına kadar modern insan için vazgeçilmez olan hemen her şey

madencilik etkinlikleri sonucunda elde edilen madenler sayesinde varlık kazanabilmektedir.

Bu bakımdan, madencilik sektörü, dün olduğu gibi gelecekte de, insanoğlu için vazgeçilmez

konumunu sürdürecektir. Bugünün gelişmiş pek çok ülkesindeki zenginliğin arka planını

oluşturan madencilik endüstrisi günümüzde de gelişmiş ya da gelişmekte olan pek çok

ülkede zenginlik yaratmaya devam etmektedir. Bununla beraber, madencilik endüstrisinin

bugüne kadar olan sicilinin çok da parlak olduğunu söyleyebilmek mümkün değildir.

Ancak günümüzde insanoğlunun elinde, geçmişin tüm olumsuz örneklerinden süzülerek

oluşturulmuş son derece kapsamlı kurumsal ve akademik bir birikim bulunmaktadır.

Söz konusu birikim, insani, toplumsal, ekonomik ya da çevresel bakımdan doğru çalışma

yöntemlerini belirleyebilmek, iş sağlığı ve güvenliği, çevre ya da çalışma koşulları gibi

alanlarda uyulması gereken standartları oluşturmak bakımından madencilik endüstrisine en

doğru yolu gösterebilecek niteliktedir.