Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetiminde Yapay Zeka Destekli Karar Destek Sistemleri
Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka, Doç.Dr. Rıdvan Karabulut,Dr. Öğr. Üyesi Elif Uzel,Öğr.Gör. Emre Güneş, Editör, İdeal Kültür Yayıncılık, İstanbul, ss.39-50, 2025
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
- Basım Tarihi: 2025
- Yayınevi: İdeal Kültür Yayıncılık
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Sayfa Sayıları: ss.39-50
- Editörler: Doç.Dr. Rıdvan Karabulut,Dr. Öğr. Üyesi Elif Uzel,Öğr.Gör. Emre Güneş, Editör
- Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Küresel tedarik zincirleri, karmaşıklık ve kapsam bakımından hızla büyümüş
ve yönetilmeleri son derece zor hale gelmiştir. Günümüzde işletmeler ve politika
yapıcılar, tedarik zinciri süreçlerine çevresel, sosyal ve ekonomik hedefleri
(“üçlü kazanç”) veya (“triple bottom line”) entegre eden sürdürülebilir tedarik
zinciri yönetimine (STZY) odaklanmaktadır (Carter & Rogers, 2008; Seuring
& Müller, 2008). Carter ve Rogers’a (2008) göre, STZY; bir kuruluşun sosyal,
çevresel ve ekonomik amaçlarının, tedarik zincirinin temel süreçlerinin
koordineli yönetimine stratejik olarak entegre edilmesi demektir. Pratikte bu,
tedarik zinciri kararlarının hem kârlılığı artırmayı hem de karbon ayak izini
azaltmayı ve adil çalışma koşullarıyla toplumsal refahı güvence altına almayı
birlikte gözetmesi anlamına gelmektedir. Oysa hammadde temininden üretime,
lojistikten ürünün kullanım ömrü sonuna kadar her aşama çevresel ve sosyal
etkiler yaratmakta ve bunların ölçülüp hafifletilmesi ciddi zorluklar doğurmaktadır
(Seuring & Müller, 2008).
Giderek artan düzenleyici baskılar, tüketici beklentileri ve paydaş talepleri,
firmaları “yeşil” uygulamalara yönlendirirken aynı zamanda maliyet ve verimlilik
hedeflerinden de sapmamayı gerektirmektedir. Geleneksel karar verme
yaklaşımları çoğunlukla finansal performans ve operasyonel verimlilik odaklıdır;
çevresel ve sosyal etkileri ise ya yeterince hesaba katmamaktadır ya da
tamamen göz ardı etmektedir (Turban & Aronson, 2005). Bu açığı kapatmak
için firmalar, sürdürülebilirlik stratejilerini destekleyecek güçlü karar destek
araçlarına ihtiyaç duymaktadır.