Takım Sporları Taraftar Bağlılık Düzeylerinin Sosyo-Demografik ve Davranışsal Değişkenler Açısından İncelenmesi
17. Ulusal Spor Bilimleri Öğrenci Kongresi, Yozgat, Türkiye, 12 - 14 Mayıs 2026, ss.88-89, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Yozgat
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.88-89
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Özet: Spor, modern toplumlarda bireylerin sosyalleşmesini ve toplumsal bütünleşmesini sağlayan evrensel bir olgu haline gelmiştir. Takım sporları taraftarlığı ise bireyin salt izleyici olmanın ötesine geçerek kulübüyle kurduğu derin psikolojik, eylemsel ve duygusal bağın somut bir yansımasıdır. Bu çalışmanın amacı, takım sporları taraftarlarının bağlılık düzeylerini; yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir gibi sosyo-demografik değişkenler ile taraftarlık süresi, maç izleme ortamı, taraftar grubu üyeliği, lisanslı ürün satın alma ve sosyal medya kullanım sıklığı gibi davranışsal değişkenler bağlamında çok boyutlu olarak incelemektir. Nicel bir araştırma olan bu çalışma, betimsel ve ilişkisel tarama modeli deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 253 takım sporları taraftarı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu" ile Yetim, Aydoğan ve Özdemir (2023) tarafından geliştirilen, "Duygusallık", "Normatif" ve "Sürdürülebilirlik" alt boyutlarından oluşan "Takım Sporları Taraftar Bağlılık Ölçeği (TSTBÖ)" kullanılmıştır (Ölçek genel güvenirlik katsayısı α=.932). Verilerin analizinde İstatistiksel Paket Programı (SPSS) kullanılmış olup; ikili grupların karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklemler t-Testi, üç ve daha fazla gruptan oluşan değişkenlerin analizi için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve anlamlı farklılıkların kaynağını belirlemek için Tukey HSD ile Games-Howell post-hoc testleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, erkek katılımcıların taraftar bağlılık düzeylerinin kadın katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Benzer şekilde, bir taraftar grubuna üye olanların, takımlarını 11 yıl ve üzerinde destekleyenlerin, maçları doğrudan stadyumda izleyenlerin, takımına ait lisanslı ürünleri düzenli/ara sıra satın alanların ve takımın sosyal medya içeriklerini günlük takip edenlerin genel taraftar bağlılık puanları diğer gruplara kıyasla belirgin düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca, takımının kendi şehriyle (memleketle) olan ilişkisini "son derece önemli" bulan taraftarların bağlılık düzeylerinin açık ara en yüksek seviyede olduğu saptanmıştır (p<0,05). Öte yandan yaş, medeni durum, eğitim durumu, meslek ve aylık gelir gibi sosyo-ekonomik değişkenlerin takım sporları taraftar bağlılığı üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Sonuç olarak, takım sporları taraftar bağlılığının eğitim veya gelir gibi sosyo-ekonomik statülerden ziyade "sınıfsız" bir doğaya sahip olduğu görülmüştür. Taraftar sadakati; güçlü bir sosyal kimlik (taraftar grubu üyeliği), mekânsal aidiyet (stadyum katılımı), dijital etkileşim (sosyal medya) ve eylemsel/finansal yatırım (lisanslı ürün tüketimi) etrafında şekillenen derin bir psikolojik olgudur. Bu ampirik bulgular, spor kulüplerinin uzun vadeli aidiyet yaratabilmeleri için yalnızca sportif başarıya değil, yerel kimlik inşasına ve taraftarı aktif bir paydaş haline getiren interaktif iletişim stratejilerine odaklanmaları gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Takım Sporları, Taraftar Bağlılığı, Sosyal Kimlik, Spor Pazarlaması, Spor Sosyolojisi.