Koyunlarda Sistemik Doramektin Uygulamasının Aköz Gözyaşı Üretim Miktarı Üzerine Etkileri

Creative Commons License

Kocaman Y., Yanmaz L. E., Suzak Kocaman İ., Turgut F., Aslan Canatan V.

Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, cilt.40, sa.3, ss.227-232, 2026 (TRDizin)

Özet

Makrosiklik laktonlar koyunlarda yaygın olarak kullanılan antiparaziter ajanlardır. Avermektin sınıfı bir endektosid olan doramektin yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak gözyaşı salgısı ve göz yüzeyi üzerindeki etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu nedenle, bu çalışma klinik olarak sağlıklı koyunlarda sistemik olarak uygulanan doramektinin gözyaşı üretimi ve seçilmiş göz yüzeyi parametreleri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Toplam 64 adet 2-4 yaş arası klinik olarak sağlıklı dişi Kıvırcık koyun çalışmaya dahil edilmiştir. Doramektin, 200 µg/kg dozunda deri altına uygulanmıştır. Gözyaşı üretimi, tedavi öncesinde ve uygulamadan 48 saat sonra Schirmer Gözyaşı Testi I (STT-I) kullanılarak değerlendirilmiş ve kuru göz şiddeti STT-I değerlerine göre sınıflandırılmıştır. Tedavi öncesi ve sonrası ölçümler Wilcoxon işaretli sıra testi kullanılarak karşılaştırıldı ve gözyaşı üretimi değişiklikleri ile kuru göz şiddeti arasındaki ilişki Spearman'ın sıra korelasyonu kullanılarak değerlendirildi. Ortalama STT-I değerleri, tedavi öncesi 16.50±5.82 mm/dk'dan tedavi sonrası 13.69±4.47 mm/dk'ya önemli ölçüde azaldı (p<0.001). Doramektin uygulamasından sonra kuru göz şiddeti önemli ölçüde artmıştır (p=0.001). STT-I değerlerindeki değişiklikler ile kuru göz şiddetindeki değişiklikler arasında orta derecede, negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon gözlemlenmiştir (r=−0.458; p<0.001). Floresein boyama, hiçbir hayvanda kornea hasarı olmadığını ortaya koydu. Sonuç olarak, bu çalışma sistemik doramektin uygulamasının koyunlarda gözyaşı üretimini önemli ölçüde azalttığını göstermektedir. Bu bulgular, doramektinin aköz gözyaşı üretiminde kısa dönemli subklinik değişikliklerle ilişkili olabileceğini düşündürmekte ve klinik kullanım sonrasında gözyaşı sekresyonunun izlenmesinin önemini vurgulamaktadır.

Macrocyclic lactones are commonly used antiparasitic agents in sheep. Doramectin, an avermectin-class endectocide, is widely administered; however, its effects on tear secretion and the ocular surface have not yet been adequately studied. Therefore, this study aimed to evaluate the effects of systemically administered doramectin on tear production and selected ocular surface parameters in clinically healthy sheep. A total of 64 clinically healthy female Kıvırcık sheep aged 2–4 years were included. Doramectin was administered subcutaneously at a dose of 200 µg/kg. Tear production was assessed before treatment and 48 hours after administration using the Schirmer Tear Test I (STT-I), and dry eye severity was classified according to STT-I values. Pre- and post-treatment measurements were compared using the Wilcoxon signed-rank test, and the association between changes in tear production and dry eye severity was evaluated using Spearman’s rank correlation. Mean STT-I values decreased significantly from 16.50±5.82 mm/min before treatment to 13.69±4.47 mm/min after treatment (p<0.001). Dry eye severity increased significantly following doramectin administration (p=0.001). A moderate, negative, and statistically significant correlation was observed between changes in STT-I values and changes in dry eye severity (r=−0.458; p<0.001). Fluorescein staining revealed no corneal damage in any animal. In conclusion, this study demonstrates that systemic doramectin administration significantly reduces tear production in sheep. These findings suggest that doramectin may be associated with short-term subclinical changes in aqueous tear production, highlighting the importance of monitoring tear secretion following clinical use.