ÖZEL GÜVENLİK GÖREVLİLERİNİN EĞİTİM DÜZEYİ SORUNSALI: ÖN LİSANS MEZUNİYETİ VE KURS TEMELLİ SERTİFİKASYON SİSTEMİNİN MESLEKİ YETERLİLİKTE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ


Dolu G., Taştan F., Bulut Y.

YOBÜ I. ULUSLARARASI ORTA ANADOLU SEMPOZYUMU "İKİZ DÖNÜŞÜM: ÇOK DİSİPLİNLİ YAKLAŞIMLARLA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİKTEN YAPAY ZEKÂYA UZANAN DİJİTAL YOLCULUK" "İKİZ DÖNÜŞÜM: ÇOK DİSİPLİNLİ YAKLAŞIMLARLA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİKTEN YAPAY ZEKÂYA UZANAN DİJİTAL YOLCULU, Yozgat, Türkiye, 14 - 16 Mayıs 2026, ss.39-40, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Yozgat
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.39-40
  • Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Küreselleşme süreciyle birlikte, ekonomik, toplumsal, teknolojik gelişme ve kentleşmenin etkisiyle güvenlik hizmetleri giderek karmaşık ve çok boyutlu bir yapıya dönüşmüştür. Bu durum kamu güvenliğinin sağlanmasında genel kolluk kuvvetlerinin kapasitesinin tek başına yeterli olmamasına yol açmış ve güvenlik hizmetlerinin tamamlayıcı bir unsuru olarak özel güvenlik sektörüne duyulan ihtiyacın belirgin biçimde artmasına neden olmuştur. Toplumsal risklerin artması, tehdit unsurlarının çoğalması, toplumsal beklentilerin güvenlik hizmetleri alanında değişmesi, özel güvenlik görevlilerinin mesleki yeterliliklerinin niteliğindeki yeni tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Bu yönüyle, hizmet verimliliği ve etkinliği açısından özel güvenlik görevlilerinin eğitim seviyesi, belirleyici bir öğe olarak karşımıza çıkmaktadır. Her alanda olduğu gibi güvenlik hizmetlerinde de profesyonelleşme eğilimlerinin artması, bu alanda standartlaşma ve kalitenin yükselmesi talebini de beraberinde getirmiştir. Globalleşen dünyada özel güvenlik görevlilerinin eğitim yapısının, değişen dinamikler doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Günümüzde güvenlik hizmetleri, yalnızca fiziksel koruma faaliyetleriyle sınırlı kalmayan, çok boyutlu bir yapıya dönüşmüştür. Bu alan artık risklerin önceden analiz edilmesi, kriz durumlarında etkin müdahale edilmesi ve toplumsal düzenin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması gibi stratejik işlevleri de kapsamaktadır. Bu dönüşüm, özel güvenlik görevlilerinin sahip olması gereken bilgi, beceri ve yetkinliklerin niteliği, mesleki eğitim düzeyi ile profesyonel yeterlilik konularını akademik ve sektörel tartışmaların merkezine taşımıştır. Özel güvenlik görevlilerinin eğitim düzeyi, yalnızca bireysel yeterlilikler açısından değil, aynı zamanda toplumsal güvenlik anlayışının niteliği açısından da kritik bir öneme sahiptir. Özel güvenlik alanında eğitim süreçleri formal eğitim (örneğin ön lisans programları) ve kısa süreli kurslara dayalı sertifikasyon sistemleri ekseninde şekillenmektedir. Ön lisans mezuniyeti ile kurs temelli sertifikasyon sistemleri arasındaki farklılıklar, mesleki yeterliliklerin niteliği ve sürdürülebilirliği üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Ön lisans düzeyinde teorik bilgi ve uygulamalı eğitim müfredatı uygulanırken; kurs temelli sertifikasyon sistemlerinde kısa süre içerisinde temel yeterliliklerin kazandırılması hedeflenmektedir. Bu iki eğitim sistemi arasındaki fark yalnızca eğitim süresi ile sınırlı olmayıp, mesleki yeterliliklerin kalitesi, niteliği ve özel güvenlik görevlilerinin yetkinlik düzeyi üzerine odaklanmaktadır. Mesleki yeterlilik, bireyin bir mesleği etkin biçimde yerine getirebilmesi için gerekli bilgi, beceri ve tutumları kapsayan bir kavram olarak tanımlanmaktadır. Sertifikasyon temelli kısa süreli kurslar çoğu zaman yalnızca asgari düzeyde yeterlilik sağlaması nedeniyle eleştirilmekte, bu da özellikle güvenliğin çok bilinmeyenli bir denklem haline geldiği durumlarda karar alma süreçlerini olumsuz etkileyebilmektedir. Buna karşılık, sürdürülebilir, uzun vadeli ve sistematik eğitim programlarının mesleki kimlik oluşumunu güçlendirdiği vurgulanmaktadır.  Sürdürülebilirlik perspektifinden bakıldığında, mesleki yeterliliklerin zaman içinde güncellenmesi ve yeniden üretilmesi zorunludur. Teknolojik gelişmeler, güvenlik tehditlerinin çeşitlenmesi ve toplumsal beklentilerdeki değişim, özel güvenlik görevlilerinin mesleki yeterliliklerini sürekli olarak güncellemelerini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, formal eğitim süreçleri, söz konusu yetkinliklerin daha sistematik ve nitelikli biçimde kazandırılmasına olanak sağlamaktadır. Kısa süreli bu kurs temelli sertifikasyon eğitim sisteminin özel güvenlik mesleğinin icrasında yeterli olup olmadığı, günümüzde önemli bir tartışma konusu haline gelmiştir. Dolayısıyla, eğitim düzeyinin mesleki yeterlilik üzerindeki etkisinin incelenmesi, güvenlik hizmetlerinin kalitesini artırmaya yönelik akademik ve toplumsal açıdan önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini, Türkiye’de görev yapan özel güvenlik görevlileri oluşturmaktadır. Örneklem ise farklı kurumlarda çalışan ve hem kurs temelli sertifikasyona sahip hem de ön lisans mezunu güvenlik görevlilerinden seçilecek katılımcılardan meydana gelecektir. Araştırmada kullanılacak ölçeklerle mesleki yeterlilik, mesleki gelişim ve eğitim sistemine yönelik algı ölçülecektir.  Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu aracılığıyla toplanacaktır. Anket iki bölümden oluşacaktır: Veriler toplanırken demografik bilgiler (yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi vb.) ve Likert tipi ölçeklerden oluşan sorular kullanılacaktır. Araştırmanın verileri SPSS (Statistical Package for Social Sciences) istatistik analiz programı kullanılarak değerlendirilecektir. Bu çalışmanın bulgularının, özel güvenlik sektöründe eğitim politikalarının yeniden değerlendirilmesine katkı sağlaması ve mesleki standartların yükseltilmesine yönelik öneriler geliştirilmesine zemin hazırlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Özel Güvenlik, Mesleki Yeterlilik, Kurs Temelli Sertifikasyon Eğitim Sistemi, Özel Güvenlik Eğitimi