Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, sa.2026/1, ss.199-240, 2026 (TRDizin)
Ceza muhakemesinde davasız yargılama olmaz ilkesi geçerlidir. Denetim muhakemesinin yayılma etkisi (sirayet) bu ilkenin istisnalarından birini teşkil etmektedir. Yayılma etkisinin nasıl uygulanacağı konusunda 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun yürürlükte olduğu zamandan beri birçok farklı görüş ileri sürülmüştür. Diğer yandan Yargıtay müstakar içtihatlarında yayılma etkisini oldukça dar bir sahada kabul etmektedir. Bununla birlikte bu uygulamanın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 306. maddesine uygun olup olmadığı şüphelidir. Zira kanun metninde Yargıtay uygulamasını haklı çıkartacak bir ibare bulunmamaktadır. Öte yandan yayılma etkisi konusunda doktrinde de birçok farklı görüş ileri sürülmektedir. Bu çalışma bir yandan bu görüşleri değerlendirmekte diğer yandan bu görüşler çerçevesinde oluşan belli başlı tartışma alanlarından hareketle yayılma etkisi konusunda savunma hakkını gözeten tutarlı bir uygulamanın imkanını araştırmaktadır. Bu tartışmalar ağırlıklı olarak, Yargıtay’ın temyize başvurmayan sanıklar için de bozma kararı verip vermeyeceği, lehe bozmadan sonra sirayete dayalı olarak verilen hükmün temyize başvurmayan sanıklarca temyiz edilip edilemeyeceği ve mahkemenin kararında direnmesi halinde temyize başvurmayanlar için nasıl bir yol izleneceği meseleleri etrafında toplanmaktadır.
In criminal procedure, the principle that there can be no trial without an accusation applies. The spillover effect (principle of extension) in cassation review proceedings constitutes one of the exceptions to this principle. Regarding how the spillover effect should be applied, various opinions have been put forward since the period when the Code of Criminal Procedure No. 1412 was in force. On the other hand, the Court of Cassation, in its settled case law, accepts the spillover effect within a very narrow scope. However, it is doubtful whether this practice is in accordance with Article 306 of the Code of Criminal Procedure No. 5271, as there is no provision in the text of the law that would justify the Court of Cassation’s practice. Furthermore, many different opinions have also been advanced in the doctrine regarding the spillover effect. This study, on the one hand, evaluates these opinions and, on the other hand, examines-on the basis of the main areas of debate arising from them-the possibility of a consistent application of the spillover effect that duly safeguards the right to defence. These discussions mainly centre on whether the Court of Cassation may render a decision of reversal in respect of defendants who did not file an appeal; whether a judgment rendered, following a favourable reversal, on the basis of the principle of extension may be appealed by defendants who did not file an appeal; and which procedural course should be followed for non-appealing defendants where the court renders a judgment of resistance.