ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN AFET RİSK ALGISI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER: SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ


AKALIN P. N., KÖPO K., KAYA G.

7. Uluslararası Dicle Bilimsel Araştırmalar ve İnovasyon Kongresi, Diyarbakır, Türkiye, 26 - 27 Ekim 2024, ss.349-372, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Diyarbakır
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.349-372
  • Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Afetler doğa, insan, teknoloji kökenli gerçekleşmekle birlikte birey, aile,  grup ve toplumu sosyal, ekonomik ve çevresel olarak etkileyen olaylardır. Özellikle afetler ve afetlerin olası sonuçları hakkında bireylerin düşüncelerini anlamak afet risk azaltma çalışmaları için önemlidir. Afetlerin etkilerinin azaltılması, bireylerin risk algısı ve afete hazır olma durumlarının yüksek olması ile mümkündür. Bu çalışma Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin afet risk algısını ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla planlanmıştır. Araştırma 01.01.2023- 15.06.2023 tarihleri arasında bir üniversitenin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda okuyan araştırmaya katılmaya istekli 854 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler öğrencilerin sosyodemografik özellikleri ile afete yönelik özelliklerini belirleyen 20 soruluk bir anket formu ve Üniversite Öğrencileri Afet Risk Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.  Üniversite Öğrencileri Afet Risk Algısı Ölçeği Mızrak ve Aslan (2020) tarafından geliştirilmiştir. Ölçek likert tipte 19 maddeden oluşmaktadır. Anket formu ve ölçekler ilgili kurumdan yazılı, araştırmaya katılan öğrencilerden bilgilendirilmiş onam alındıktan sonra uygulanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde yüzdelik hesaplama, Kolmogorov Smirnov,  Shapiro Wilk, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Dunn testi ve Cronbach’s Alpha katsayısı kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin 59.6%’sını kadınların, 40.4%’ünü erkeklerin oluşturduğu, 45.8%’inin en uzun süre yaşadığı yerleşim biriminin il olduğu,  %13.9’unun programının tıbbi dökümantasyon ve sekreterlik programı olduğu, 52.2%’sinin 2.sınıf olduğu, 27.2%’sinin daha önce afet yaşadığı, %5.7’sinin afette yakınını kaybettiği, %61.5’inin afetler hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunu düşündüğü, %55.9’unun kendisini afete hazır hissettiği, %75.5’inin, acil durum eylem planı hakkında bilgi sahibi olmadığı   %59.4’ünün sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu acil toplanma alanını bilmediği, %58.2’sinin. afet eğitimi almadığı, afet eğitimi alanların ise afet eğitimi aldığı kaynağın AFAD olduğu belirlenmiş olup yaş ortalamaları 20.66±2.39’dur. Üniversite Öğrencileri Afet Risk Algısı Ölçeği puan ortalaması 2.84±0.7, Cronbach’s Alpha güvenirlik katsayısı 0.824 olarak saptandı. Üniversite Öğrencileri Afet Risk Algısı Ölçeği alt boyut puanlarının öğrencilerin bazı özelliklerine göre farklılık gösterdiği görüldü.

Anahtar Kelimeler: Afet, afet riski, afet risk algısı, öğrenci

ABSTRACT 

Disasters are events that are caused by nature, man and technology and affect individuals, families, groups and society socially, economically and environmentally. It is important for disaster risk reduction studies to understand the thoughts of individuals especially about disasters and their possible consequences. Reducing the effects of disasters is possible with high risk perception and disaster preparedness of individuals. This study was planned to determine the disaster risk perception of the students of Vocational School of Health Services and the factors affecting it. The research was conducted between 01.01.2023 and 15.06.2023 with the participation of 854 students studying at the Vocational School of Health Services of a university who were willing to participate in the study. In the study, data were collected using a 20-question questionnaire form that determines the sociodemographic characteristics and disaster-related characteristics of the students and the University Students' Disaster Risk Perception Scale.  University Students' Disaster Risk Perception Scale was developed by Mızrak and Aslan (2020). The scale consists of 19 Likert-type items. The questionnaire form and scales were applied after obtaining written informed consent from the relevant institution and informed consent from the students participating in the study. Percentage calculation, Kolmogorov Smirnov, Shapiro Wilk, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Dunn test and Cronbach's Alpha coefficient were used in the evaluation of the data. Of the students participating in the study, 59.6% were women and 40.4% were men, 45.8% lived in a province for the longest time, 13.9% had a medical documentation and secretarial program, 52.2% were 2nd graders, 27.2% had experienced a disaster before, 5.7% had lost someone close to them in a disaster, 61. 5% thought that they had enough information about disasters, 55.9% felt ready for disasters, 75.5% did not have information about the emergency action plan, 59.4% did not know the emergency gathering area of the vocational school of health services, 58.2% did not receive disaster training, and the source of disaster training for those who received disaster training was AFAD, and the average age was 20.66±2.39. The mean score of the University Students' Disaster Risk Perception Scale was 2.84±0.7 and the Cronbach's Alpha reliability coefficient was 0.824. It was observed that the sub-dimension scores of the University Students' Disaster Risk Perception Scale differed according to some characteristics of the students.

Keywords: Disaster, disaster risk, disaster risk perception, student