ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE UYKU DAVRANIŞLARININ SPOR YAPMA DURUMU VE DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Creative Commons License

Baykan E., Çiloğlu Ç., Ataş G.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, cilt.7, sa.1, ss.10-21, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin uyku davranışlarının spor yapma durumu ve çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırma, 2025–2026 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Yozgat Bozok Üniversitesi’nde öğrenim gören 383 üniversite öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Veriler, Sporcu Uyku Davranışları Anketi (SUDA) ve araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey HSD çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Bulgular, aktif spor yapan öğrencilerin spor yapmayanlara kıyasla daha olumsuz uyku davranışlarına sahip olduğunu göstermiştir (d ≈ 0,34–0,70). Takım sporu yapan, spor yaşı daha uzun olan ve Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin uyku davranış puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (d ≈ 0,21–0.23; η² ≈ 0,020–0,048). Barınma türüne göre yapılan analizlerde, uyku verimliliği, uyku bozukluğu ve toplam puan açısından anlamlı farklılıklar bulunmuş; özellikle yalnız yaşayan ve devlet yurdunda kalan öğrencilerin daha olumsuz uyku davranışı sergilediği görülmüştür (η² ≈ 0,039–0,045). Buna karşılık akademik başarı düzeyine (GANO) göre anlamlı bir farklılık saptanmamış ve etki büyüklüklerinin ihmal edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir (η² < 0,01). Sonuç olarak, uyku davranışlarının spor özellikleri ve yaşam koşullarına bağlı olarak farklılaştığı; ancak elde edilen farkların çoğunda etki büyüklüklerinin düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Bu bulgular, üniversitelerde uyku sağlığını destekleyici bütüncül yaklaşımların geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.