Hemşirelik Öğrencilerinin Öz Yeterlilik Algılarının KlinikStres Düzeylerine Etkisi


Özbudak E., Kılınç F., Arslan Ö. N., Taşdemir Z.

2. Uluslararası Ege Sağlık Alanları Sempozyumu 2022 (UESAS'22), 7 - 08 Mart 2022, ss.14-15

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Sayfa Sayıları: ss.14-15
  • Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin öz yeterlilik algılarının, klinik stres düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışma bir üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü'nde eğitim gören ve klinik uygulamaya ilk kez çıkan 2. ve 3. sınıf öğrencilerle, 01.01.2022-01.02.2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Örneklem seçimine gidilmeyip, bütün evrene ulaşılması hedeflenmiştir. Bunun sonucunda çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 185 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Veri toplamaya etik kurul izni alındıktan sonra başlanmıştır. Veriler, “Öğrenci Tanıtıcı Bilgi Formu”, "Öz Yeterlilik Ölçeği" ve "Pagana Klinik Stres Anketi (PKSA)" kullanılarak yüz yüze olarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplama, Kruskal Wallis testi ve Mann Whitney U testi ve Cronbach’s Alpha katsayısı kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelik öğrencilerinin %74,1’ini kadınların, %51,4’ ünü ikinci sınıf öğrencilerinin oluşturduğu, %46,5'inin en uzun yaşadığı yerleşim biriminin il olduğu, %85,4’ünün devlet yurdunda kaldığı, %59,5'inin mesleği isteyerek seçtiği, %69,2'sinin mesleğini sevdiği, %67’sinin klinik uygulama için kendini hazır hissettiği saptanmıştır. Klinik uygulama öncesi öğrencilerin %67’sinin heyecanlı, %23,2’si endişeli olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin %10,8’i enjeksiyon, %13,5’i IV katater ve 29,2’si mesaneye katater uygulamaktan ve %38,9’u ise bütün uygulamalardan korktuklarını ifade etmişlerdir. Son olarak, öğrencilere hastane ortamından nasıl etkilendikleri sorulduğunda %22,2’si etkilenmediğini, %14,1’i olumsuz ve %63,8’i olumlu etkilendiğini belirtmiştir. Öğrencilerin yaş ortalaması 20,43±1,01 dir. Çalışmada kullanılan Öz Yeterlilik Ölçeği (OYO), toplam puan ortalaması 63,97±9,82 dir. Çalışmada kullanılan bir diğer ölçek, PAGANA Klinik Stres (PKSA) toplam puan ortalaması 54,50±40,96'dır. Öz Yeterlilik Ölçeği (OYO) ve PAGANA Klinik Stres (PKSA) arasında ilişki incelendiğinde negatif yönlü, zayıf ve istatistiksel açıdan anlamlı olmayan bir ilişki bulunmaktadır (Spearman’s r: -0,038; p>0,05). Sonuç olarak bu çalışmada öğrencilerin klinik öz yeterlilik ve klinik stres düzeyleri ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Anlamlı olmasa da özyeterlilik düzeyi arttıkça, klinik stresin azaldığı gözlenmektedir. Bu nedenle stresi azalttığı, öz yeterlilik düzeyini arttırdığı bildirilen stratejilerin (akran eğitimi gibi) klinik beceri eğitiminde kullanılması, klinik uygulama ortamında yeterli sayı ve nitelikte klinik eğitimci bulunması ve ders hedeflerine uygun klinik ortamların belirlenmesi önerilebilir. 15 Anahtar Kelimeler: Hemşirelik öğrencileri, klinik stres, özyeterlilik