ESG Performansının Boyut, Alt Tema ve Firma Özellikleri Açısından İncelenmesi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksinden Bulgular

Creative Commons License

Özdemir N.

Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sa.14, ss.242-265, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksinde yer alan firmaların çevresel (E), sosyal (S), yönetişim (G) ve bileşik ESG puanlarının sektör, firma büyüklüğü ve sürdürülebilirlik güvence sağlayıcısıyla ilişkisini incelemektedir. Örneklem, endeksin 1 Temmuz-30 Eylül 2026 döneminde yer alan ve 2025 yılı için LSEG puanı bulunan 95 firmadan oluşmaktadır. Boyut ve 12 alt tema düzeyindeki çözümlemelerde Kruskal-Wallis, Friedman, Wilcoxon ve Spearman testleri kullanılmıştır. Ayrıca E, S, G ve ESG puanları için firma büyüklüğü, sektör ve güvence sağlayıcısını eş zamanlı içeren dört doğrusal regresyon modeli HC3 dirençli standart hatalarla tahmin edilmiştir. Düzeltilmemiş sektör karşılaştırmalarında yalnızca bileşik ESG puanı anlamlı biçimde farklılaşırken çok değişkenli modellerde sektör göstergeleri E, S ve ESG puanlarıyla birlikte ilişkili bulunmuş, G puanı için anlamlı bir ortak ilişki saptanmamıştır. Firma büyüklüğü dört modelde de pozitif ilişki göstermiştir. Güvence sağlayıcısı göstergeleri yalnızca S modeli için ortaklaşa anlamlı bulunmuş ancak bu bulgunun etkili gözlemlere duyarlı olduğu görülmüştür. 2025 yılı örnekleminde G puanı E ve S puanlarından daha düşük gözlenmiştir. Bulgular, bileşik ve ayrıştırılmış puanların birlikte incelenmesiyle birlikte sektör, büyüklük ve güvence sağlayıcısının aynı modelde değerlendirilmesinin önemine işaret etmektedir. Kesitsel tasarım nedeniyle sonuçlar nedensel etki olarak değil gözlenen istatistiksel ilişkiler olarak yorumlanmalıdır. Eşit ağırlıklı puanlarla yapılan duyarlılık analizinde firma büyüklüğü ve çok değişkenli sektör örüntüsü korunmuş olup güvence sağlayıcısına ilişkin S bulgusu korunmamıştır.