Akademik Veri Yönetim Sistemi
Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, cilt.7, sa.1, ss.229-244, 2026 (Hakemli Dergi)
Futbol, tarihsel süreç içerisinde hegemonik erkekliğin inşa edildiği ve korunduğu, kadınların ise sıklıkla dışlandığı cinsiyetlendirilmiş bir alan olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı; eril bir yapıya sahip futbol sahalarında görev yapan kadın hakemlerin karşılaştıkları yapısal, kültürel ve psikolojik bariyerleri analiz etmek ve bu alanda geliştirdikleri var olma stratejilerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenin kullanıldığı araştırmada, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen ve Türkiye Futbol Federasyonu‟na bağlı olarak görev yapan 10 kadın futbol hakemi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin içerik analizi sonucunda; "Hegemonik Erkeklik ve Dışlanma", "Sürekli İspat ve Hata Yapma Korkusu", "Toplumsal Cinsiyet Rolleri ile Çatışma" ve "Farklılıklarla Var Olma: Kadınca Yönetim" olmak üzere dört ana tema belirlenmiştir. Araştırma bulguları, kadın hakemlerin stadyumlarda soyunma odası bulamama gibi mekânsal dışlanmaya maruz kaldıklarını, hatalarının cinsiyetleri üzerinden genellendiğini ve annelik gibi geleneksel rollerle mesleki kimlikleri arasında çatışma yaşadıklarını göstermektedir. Ancak kadın hakemler, bu zorluklara karşı "erkekleşmek" yerine, empati ve iletişim becerilerini kullanarak alternatif ve "kadınca" bir otorite tarzı inşa etmektedir. Sonuç olarak, kadın hakemlerin futbolda "içerideki yabancılar" konumunda oldukları ve kalıcı bir entegrasyon için sadece sayısal kotaların değil, mekânsal ve kültürel reformların da gerekliliği vurgulanmıştır.