Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yönetenler, Üretenler, Yaşayanlar: Çermik'in Toplum Atlası, Oktay Bozan,Abdusselam Ertekin,Arafat Yaz,Mehmet Salih Erpolat, Editör, Çizgi Kitabevi, Konya, ss.321-338, 2025
Osmanlı Devleti’nin taşra idarecileri, icra ettikleri askerî ve idarî faaliyetler neticesinde tarihte yer edinebilmiştir. Fakat aralarından bazıları sanat ve ilmî maharetleri ile akranları arasından sıyrılarak ön plana çıkmıştır. Bu idareciler arasında yer alan Çeteci Abdullah Paşa, 1737-1760 yılları arasında çeşitli bölgelerde askerî ve idarî hizmetleriyle adından söz ettirmiş, eşkıya takibi ve şedit kumandanlığıyla nam salmıştır. Bunun yanı sıra şair, hattat ve ilmî eseriyle fazıl ve alim kişiliğini yansıtan Paşa, Diyarbakır, Erzurum ve Filistin’de çeşitli imar faaliyetleri gerçekleştirerek çift yönlü bir devlet idarecisi profili çizmiştir. Hazırlanan çalışmanın amacı, Çeteci Abdullah Paşa’nın hizmet gösterdiği süreçte başından geçen olaylar, yönetimin emirlerine karşı tutum ve yaklaşımının tespiti ile yaklaşık yirmi üç yıl taşra idareciliğinde bulunan bir vezirin sergüzeştini ortaya çıkarmaktır. Çalışma çeşitli fonlarda bulunan arşiv belgeleri, birinci ve ikinci el kaynaklardan faydalanılarak hazırlanmıştır. Elde edilen bulguların karşılaştırılıp yorumlanması ile ortaya çıkan bu çalışmanın Osmanlı devlet idarecilerinin biyografilerine dair hazırlanmış ve hazırlanacak olan çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.
The provincial administrators of the Ottoman Empire were able to earn a place in history with their military and administrative activities. However, some of them stood out among their peers with their arts and scientific skills and came to the forefront. Çeteci Abdullah Pasha, one of these administrators, made a name for himself with his military and administrative services in various regions between 1737-1760, and became famous for his bandit pursuit and severe commander. In addition to this, Pasha, who reflected his personality as a poet, calligrapher and scholar with his scientific works, was known as a two-way state administrator by carrying out various construction activities in Diyarbakır, Erzurum and Palestine. The aim of this study is to examine the events that happened to Çeteci Abdullah Pasha during his service, his behaviour and perspective towards the orders of the administration, and the exhibition of a vizier who served as a provincial administrator for about twenty three years. The study was prepared by making use of archival documents in various funds, first and second hand sources. It is expected that this work, which emerged by comparing and interpreting the findings obtained, will contribute to the studies prepared and to be prepared on the biographies of Ottoman state administrators.