From environmental awareness to ecological behavior: a bibliometric mapping of the literature
FRONTIERS IN RESEARCH METRICS AND ANALYTICS, cilt.11, ss.1-20, 2026 (ESCI, Scopus)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 11
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.3389/frma.2026.1906919
- Dergi Adı: FRONTIERS IN RESEARCH METRICS AND ANALYTICS
- Derginin Tarandığı İndeksler: Applied Science & Technology Source, Scopus, Emerging Sources Citation Index (ESCI), Directory of Open Access Journals
- Sayfa Sayıları: ss.1-20
- Yozgat Bozok Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Abstract
This study maps the intellectual, conceptual, and social structure of the research literature connecting environmental awareness to ecological behavior through a systematic bibliometric analysis. Bibliographic records were retrieved from Web of Science (WoS) Core Collection and Scopus using a comprehensive dual-database search strategy, yielding 934 unique publications after duplicate removal. A database complementarity analysis revealed that 222 records (23.8%) were exclusive to Scopus, with Scopus-only records exhibiting a lower mean citation count (20.3 vs. 40.5) and earlier mean publication year (2017 vs. 2019) compared to WoS records, confirming the necessity of dual-database indexing. All analyses were conducted in R using the bibliometrix package. Findings document a substantial acceleration in annual production, particularly after 2016, with a peak of 132 publications in 2025. Bradford's Law analysis identified 39 core journals (33.2% of publications), with a zone multiplier of 1:4.4:7.9—deviating from the classical geometrical prediction—consistent with a disciplinarily heterogeneous field. Lotka's Law analysis revealed that 88.94% of authors contributed only one publication, significantly exceeding the theoretical expectation of 65.47% (residual = +0.2347), signaling an active but structurally fragmented contributory base. Keyword sensitivity analysis confirmed that the thematic structure—anchored on pro-environmental behavior, attitudes, environmental attitudes, environmental concern, and sustainability—remained stable across minimum co-occurrence thresholds of ≥3, ≥5, and ≥7, demonstrating high robustness. Thematic evolution analysis revealed three distinct developmental phases: an early foundation stage (pre-2010) dominated by knowledge and attitude frameworks, a consolidation stage (2011–2020) centered on behavioral mechanisms, and an acceleration stage (2021–2026) integrating sustainability, digital, and cross-cultural dimensions. Together, these findings suggest the field may be growing and theoretically shifting from antecedent-focused to mechanism- and application-oriented inquiry, with citation and keyword patterns appearing consistent with structural consolidation.
Özet
Bu çalışma, sistematik bir bibliyometrik analiz yoluyla çevresel farkındalığı ekolojik davranışla ilişkilendiren araştırma literatürünün entelektüel, kavramsal ve sosyal yapısını haritalandırmaktadır. Kapsamlı bir ikili veritabanı arama stratejisi kullanılarak Web of Science (WoS) Core Collection ve Scopus'tan bibliyografik kayıtlar elde edilmiş; tekrarlayan kayıtların ayıklanmasının ardından 934 özgün yayına ulaşılmıştır. Veritabanı tamamlayıcılık analizi, kayıtların 222'sinin (%23,8) yalnızca Scopus'ta yer aldığını; Scopus'a özgü bu kayıtların WoS kayıtlarına kıyasla daha düşük ortalama atıf sayısına (20,3'e karşı 40,5) ve daha eski bir ortalama yayın yılına (2017'ye karşı 2019) sahip olduğunu ortaya koyarak, ikili veritabanı indekslemenin gerekliliğini doğrulamıştır. Tüm analizler R ortamında bibliyometrix paketi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, özellikle 2016 sonrasında yıllık üretimde önemli bir ivmelenme olduğunu ve 2025 yılında 132 yayınla zirveye ulaşıldığını belgelemektedir. Bradford Yasası analizi, klasik geometrik öngörüden sapma gösteren 1:4,4:7,9'luk bir bölge çarpanı ile 39 temel dergiyi (yayınların %33,2'si) tanımlamış; bu durum, disiplinler arası açıdan heterojen bir alan yapısıyla uyumluluk göstermiştir. Lotka Yasası analizi, yazarların %88,94'ünün yalnızca tek bir yayına katkıda bulunduğunu ortaya koymuş; bu oran %65,47'lik teorik beklentiyi önemli ölçüde aşarak (artık değer = +0,2347), aktif ancak yapısal olarak parçalı bir katkı tabanına işaret etmiştir. Anahtar kelime duyarlılık analizi; çevre dostu davranış, tutumlar, çevresel tutumlar, çevresel kaygı ve sürdürülebilirlik ekseninde şekillenen tematik yapının, ≥3, ≥5 ve ≥7'lik asgari birlikte görülme eşiklerinde istikrarlı kaldığını ve yüksek bir sağlamlık sergilediğini doğrulamıştır. Tematik evrim analizi üç farklı gelişim aşamasını ortaya koymuştur: bilgi ve tutum çerçevelerinin baskın olduğu erken dönem temel aşaması (2010 öncesi), davranışsal mekanizmaların merkeze alındığı pekişme aşaması (2011–2020) ve sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve kültürlerarası boyutların entegre edildiği ivmelenme aşaması (2021–2026). Bu bulgular bir bütün olarak, alanın büyümekte olduğunu ve teorik açıdan öncül odaklı yaklaşımdan mekanizma ve uygulama odaklı araştırmalara doğru bir kayma yaşadığını; atıf ve anahtar kelime örüntülerinin ise yapısal pekişme süreciyle uyumlu olduğunu göstermektedir.