Akademik Veri Yönetim Sistemi
Bozok Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, cilt.4, sa.2, ss.90-100, 2025 (Hakemli Dergi)
Buğday, Anadolu’nun zorlu çevresel koşulları altında yetiştirilen ve en geniş ekiliş alanına sahip tarımsal ürünüdür. Son yıllarda değişen iklim koşulları ile birlikte artan biyotik ve abiyotik stres faktörleri, yüksek adaptasyon yeteneğine sahip buğdayda dahi verim ve kalite kayıplarına yol açmaktadır. Bu çalışma; farklı gelişme tabiatına sahip 17 ekmeklik buğday hattı ile iki tescilli çeşidin Yozgat koşullarında dondurma ekimdeki verim ve kalite performanslarını belirlemeyi amaçlamıştır. Deneme; 2024-2025 yetiştirme döneminde tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ekim Aralık ayının ikinci haftasında gerçekleştirilmiştir. İncelenen tüm özellikler yönünden genotipler arasında istatistiki olarak önemli farklılık tespit edilmiştir. Genotiplerin başaklanma gün sayısı 138.7-152.0 gün, bitki boyu 72.5-103.8 cm, tane verimi 354.4 630.8 kg da-1, bin tane ağırlığı 33.6-47.3 g, hektolitre ağırlığı 78.5-83.2 kg, protein oranı %11.6-17.4, gluten oranı %25.1-47.0 ve Zeleny sedimentasyon değerleri 33.8-73.6 ml arasında değişmiştir. Tane verimi bakımından Hat 8, Hat 5, Hat 9, Hat 10, Beyazhan ve Hat 7 en çok öne çıkan genotipler olarak belirlenmiştir. Bu genotiplerin tane verimindeki yüksek performansları yanında, orta ve iyi kalite değerlerine sahip olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar; iklim değişikliği ve artan sıcaklıkların neden olduğu stres koşullarında, alternatif ve yazlık karakterli genotiplerin dondurma ekimde yüksek verim ve kalite performansı gösterebileceğini ortaya koymuştur.
Wheat is the cereal crop cultivated under the challenging environmental conditions of Anatolia and has the largest cultivated area. Increasing biotic and abiotic stress factors, along with changing climate conditions in recent years, have caused yield and quality losses even in wheat which has high adaptability. This study aimed to determine the grain yield and quality performance of 17 bread wheat lines and two registered cultivars with different seasonal types at freezing sowing in Yozgat. The experiment was conducted during the 2024-2025 growing season, using a randomized block design and three replications. The sowing was performed in the second week of December. Statistically significant differences were detected among genotypes in all examined characteristics. The number of days to heading for genotypes is 138.7-152.0 days, plant height is 72.5 103.8 cm, grain yield is 354.4-630. 8 kg da-1, thousand kernel weight 33.6 47.3 g, hectoliter weight 78.5-83.2 kg, protein content 11.6-17.4%, gluten content 25.1-47.0%, and Zeleny sedimentation values 33.8-73.6 ml. The genotypes Line 8, Line 5, Line 9, Line 10, Beyazhan, and Line 7 were identified as the most prominent in terms of grain yield. In addition to their high grain yield performance, these genotypes were found to have medium to high quality characteristics. The results obtained indicate that alternative and spring-type genotypes can demonstrate high yield and quality performance in freezing sowing under stress conditions caused by climate change and rising temperatures.