İlkokulda Çocuğu Olan Anne Babaların Tutumlarının Çocukların Davranışlarına Yansımasının İncelenmesi


EDİS Y. Y., Babaoğlan E.

Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, cilt.29, sa.1, ss.210-228, 2025 (TRDizin) identifier

Özet

Bu çalışma, ilkokulda çocuğu olan anne babaların çocuklarına yönelik tutumlarının çocuğun davranışlarına yansımasını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın deseni nitel araştırma yönetmelerinden olgu bilimdir. Bu araştırmanın çalışma grubu Türkiye’de Samsun ili Bafra ilçesinde bir ilkokulda çocuğu olan 16 anne babadır. Veriler araştırmacıların oluşturduğu görüşme formuyla toplanarak içerik analiziyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda, anne babaların çocuklarına karşı demokratik ve eşitlikçi tutum, tutarsız ve dengesiz tutum, otoriter ve baskıcı tutum, aşırı hoşgörülü ve serbest tutum ile aşırı koruyucu ve müdahaleci tutum sergiledikleri; anne babaların olumsuz tutumlarının olumlu tutumlardan daha fazla olduğu; anne baba tutumlarından kaynaklı olarak çocuklarda görülen olumlu davranışların sorumluluk, merhamet, saygı ve düzen tertip olarak; olumsuz davranışların ise sinirlilik, şiddet, istediğini yaptırma, ağlama, aşırı duygusallık, alınganlık ve sorumsuzluk olarak belirtildiği; ailede eğitim seviyesi arttıkça daha hoşgörülü ve demokratik tutum sergilendiği, anne babaların çocuklara kural koymada yetersiz kaldıkları ve tutarsız davrandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Anne babaların tutumlarına bağlı çocuklarda olumsuz davranışların görülme olasılığının yüksek olduğu söylenebilir.
This study explores how the attitudes of parents with primary school children influence their children's behavior. The research adopts a phenomenological approach, and a qualitative research method. The study group consists of 16 parents whose children attend a primary school in the Bafra district of Samsun province, Turkey. Data were collected through interviews and analyzed using content analysis. Findings indicate that parents exhibit a range of attitudes toward their children, including democratic and egalitarian, inconsistent and unbalanced, authoritarian and oppressive, overly tolerant and permissive, as well as overprotective and interventionist approaches. The study found that negative parental attitudes were more prevalent than positive ones. Positive behaviors observed in children as a result of parental attitudes included responsibility, compassion, respect, and discipline. In contrast, negative behaviors included irritability, aggression, entitlement, excessive crying, heightened emotional sensitivity, and irresponsibility. Additionally, the study concludes that as parental education levels increase, parents tend to adopt more tolerant and democratic attitudes. However, many parents struggle with setting clear rules and exhibit inconsistency in their parenting approaches. The findings suggest a strong correlation between parental attitudes and the likelihood of children displaying negative behaviors.