Akademik Veri Yönetim Sistemi
Mavi Atlas, cilt.14, sa.1, ss.1-19, 2026 (TRDizin)
Bu çalışma, Osmanlı Devleti’ndeki cami ve kiliselerde gerçekleşen hırsızlık, cinayet, yaralama gibi hadiseler ile mabetleri tahrip eden saldırıları konu edinmektedir. Makalede, cami ve kiliselerin yanı sıra her ne kadar tam manasıyla bir ibadethane olmasa da dünya işlerine önem vermeyen Hristiyan rahip ve rahibelerin ibadetin parçası olarak cemaat halinde yaşadıkları yeri teşkil eden manastırlarda vuku bulan benzer hadiselere de yer verilmiştir. Bireysel ya da toplu ibadetlerin ifa edildiği kutsal mekânlar, maddi ve manevi her türlü olumsuz hadiseden uzak tutulması arzulanan yerlerdir. Dolayısıyla insanların buralara saygı göstermeleri beklenmektedir. Ancak resmi kayıtlara yansıyan hadiseler, mabetlerin içerisinde tasvip edilmeyen münferit asayiş olaylarının yaşandığını göstermektedir. Hazırlanan bu çalışmayla, 16. yüzyıldan 18. yüzyılın sonuna kadar olan dönemde ibadethanelerde vuku bulan söz konusu hadiseler hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır. Hırsızlık vakalarında çalınan eşyaların türlerinin ne olduğu, hırsızların kimlikleri, cinayet olaylarının sebepleri, mabetleri tahrip eden saldırılara kimlerin ne şekilde yol açtıkları gibi ayrıntılara resmi evraklara yansıdığı ölçüde cevap verilmeye gayret edilmiştir. Çalışmanın ana kaynağını Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivleri’nde yer alan muhtelif defter ve vesikalar oluşturmaktadır. Söz konusu evraklara yansıyan örneklerden yola çıkılarak kutsal mekânlarda gerçekleşen hadiselerle ilgili bir genel değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Buna ilaveten Osmanlı yönetiminin, hadiseler neticesinde bozulan kamu düzenini yeniden sağlamak için almaya çalıştığı tedbirlere değinilmiştir.